Aadhar Seeding for DBT Payments: सध्याच्या काळात सरकारी योजनांचे पैसे, मग ते शेतकऱ्यांचे सन्मान निधी असो, विद्यार्थ्यांची शिष्यवृत्ती किंवा लाडकी बहीण योजनेचा हप्ता, हे सर्व डीबीटी (Direct Benefit Transfer) च्या माध्यमातून थेट बँक खात्यात जमा केले जातात. अनेकदा सर्व कागदपत्रे असूनही लाभार्थ्यांच्या खात्यात पैसे येत नाहीत, याचे मुख्य कारण म्हणजे आधार सीडिंग (Aadhar Seeding) नसणे.
आधार लिंकिंग आणि आधार सीडिंग यातील नेमका फरक काय?
अनेकांना वाटते की बँक खाते उघडताना आधार कार्ड दिले की काम झाले, पण ‘लिंकिंग’ आणि ‘सीडिंग’ या दोन वेगळ्या प्रक्रिया आहेत:
• आधार लिंकिंग (KYC): हे केवळ तुमच्या ओळखीचा पुरावा म्हणून बँकेच्या सिस्टीममध्ये नोंदवले जाते. यामुळे तुमचे खाते सुरू राहते, पण सरकारी अनुदान मिळण्यासाठी हे पुरेसे नाही.
• आधार सीडिंग (NPCI Mapping): जेव्हा तुमचे बँक खाते NPCI (National Payments Corporation of India) च्या सर्वरशी जोडले जाते, तेव्हा त्याला ‘आधार सीडिंग’ म्हणतात. सरकारी अनुदानाचे पैसे केवळ याच सीडेड खात्यात जमा होतात.
आधार सीडिंग का रखडते?
तुमचा आधार बँकेला लिंक असूनही अनुदान न मिळण्याची काही प्रमुख कारणे असू शकतात:
• तुमचा आधार ओळखीचा पुरावा म्हणून लिंक आहे, पण तो NPCI ला मॅप केलेला नाही.
• तुमचे पूर्वीचे एखादे जुने किंवा बंद पडलेले खाते दुसऱ्या बँकेत आधार सीडेड असू शकते.
• एका वेळी एका व्यक्तीचे केवळ एकच बँक खाते NPCI ला मॅप करता येते.
आधार सीडिंग करण्याची प्रक्रिया
जर तुमचे आधार सीडिंग झालेले नसेल, तर तुम्ही खालील प्रकारे ती प्रक्रिया पूर्ण करू शकता:
1. बँकेत जाऊन कन्संट फॉर्म भरणे:
तुमच्या बँकेच्या शाखेत जाऊन आधार सीडिंगसाठीचा ‘कन्संट फॉर्म’ (Consent Form) भरा. यामध्ये तुमच्या जुन्या सीडेड खात्याची माहिती देऊन ते ‘डीसीडिंग’ करून नवीन खात्याला ‘सीडिंग’ करण्याची विनंती करता येते.
2. ऑनलाईन पद्धत:
ज्या बँका ऑनलाईन सुविधा देतात, त्यांच्या वेबसाईटवरून किंवा NPCI च्या पोर्टलवर जाऊन तुम्ही ‘भारत आधार सीडिंग सिस्टम’ द्वारे ऑनलाईन सीडिंग करू शकता.
तुमचे स्टेटस कसे तपासावे?
तुमचा आधार कोणत्या बँकेशी आणि कधी मॅप झाला आहे, हे पाहण्यासाठी तुम्ही खालील वेबसाईटला भेट देऊ शकता:
• UIDAI (आधार) वेबसाईट: ‘Check Aadhaar/Bank Seeding Status’ या पर्यायावर जाऊन आधार नंबर टाकून स्टेटस पाहता येते.
• NPCI वेबसाईट: येथेही आधार मॅपिंगचे स्टेटस तपासण्याची सुविधा उपलब्ध आहे.
महत्त्वाची टीप: जर तुमचे खाते फ्रीज किंवा होल्डवर असेल, तर आधी बँक केवायसी (KYC) पूर्ण करून खाते सक्रिय करा आणि त्यानंतरच सीडिंगची प्रक्रिया करा. आधार सीडिंग नसेल तर लाडकी बहीण योजना, पीएम किसान किंवा कर्जमाफी अशा कोणत्याही योजनेचा लाभ मिळण्यात अडचण येऊ शकते.
हे देखील वाचा: लाडकी बहीण योजना: हप्ता आला नाही? अशी ऑनलाईन तक्रार करा