PMFBY Crop Insurance Payment Status: यावर्षीच्या खरीप हंगामात महाराष्ट्रातील अनेक जिल्ह्यांमध्ये अतिवृष्टी आणि सततच्या पावसामुळे शेती पिकांचे अतोनात नुकसान झाले आहे. हाताशी आलेली पिके डोळ्यादेखत वाहून गेल्यामुळे शेतकरी आर्थिक संकटात सापडला आहे. या नैसर्गिक आपत्तीतून सावरण्यासाठी राज्य सरकारने 31 हजार कोटी रुपयांचे मदत पॅकेज जाहीर केले होते. यामध्ये पीक विमा योजनेच्या माध्यमातून प्रति हेक्टर 17,500 रुपयांपर्यंत मदत देण्याचे संकेत देण्यात आले होते. मात्र, ही मदत मिळण्याबाबतचे निकष आता स्पष्ट झाले असून, सर्वच शेतकऱ्यांना ही ठराविक रक्कम मिळेलच असे नाही.
पीक विमा भरपाई निश्चितीची प्रक्रिया आणि निकष
प्रत्येक महसूल मंडळात कृषी विभागामार्फत सुमारे 12 ठिकाणी ‘पीक कापणी प्रयोग’ घेतले जातात. यातून त्या भागाचे चालू हंगामातील सरासरी उत्पादन काढले जाते. या उत्पादनाची तुलना मागील पाच वर्षांच्या सरासरी उत्पादनाशी म्हणजेच ‘उंबरठा उत्पादनाशी (Threshold Yield)’ केली जाते.
नुकसानभरपाईची रक्कम कशी ठरवली जाते?
विमा भरपाईची रक्कम ही पिकाच्या उत्पादनात किती टक्के घट झाली आहे, यावर ठरते:
• जर उत्पादन ‘उंबरठा उत्पादनापेक्षा’ कमी आले, तरच शेतकरी पात्र ठरतात.
• घटीचे प्रमाण: समजा उत्पादनात 10% घट झाली, तर विमा संरक्षित रकमेच्या केवळ 10% रक्कम मिळते.
• पूर्ण भरपाई: 100% विमा रक्कम मिळण्यासाठी त्या मंडळाचे सरासरी उत्पादन शून्य येणे आवश्यक असते.
सर्व शेतकऱ्यांना मदत मिळण्यात कोणत्या अडचणी आहेत?
सरकारने जाहीर केलेली 17,500 रुपयांची मदत ही एक अंदाजित मर्यादा आहे. प्रत्यक्षात:
• प्रत्येक महसूल मंडळाचे उत्पादन वेगवेगळे असते.
• अतिवृष्टी होऊनही जर पीक कापणी प्रयोगात उत्पादन समाधानकारक आले, तर भरपाई कमी मिळते किंवा मिळत नाही.
• त्यामुळे एकाच तालुक्यातील दोन महसूल मंडळांमधील भरपाईच्या रकमेत मोठी तफावत असू शकते.
थोडक्यात, तुमच्या भागातील पीक कापणी प्रयोगाचा निकाल जेवढा कमी लागेल, तेवढी जास्त विमा भरपाई तुम्हाला मिळेल.
पीक विमा पोर्टलद्वारे अर्जाची स्थिती तपासण्याची पद्धत
प्रधानमंत्री पीक विमा योजनेच्या (PMFBY) अधिकृत वेबसाइटवरून तुम्ही अर्जाची स्थिती जाणून घेऊ शकता:
• सर्वात आधी प्रधानमंत्री पीक विमा योजनेच्या अधिकृत वेबसाइटवर (pmfby.gov.in) जा.
• मुख्य पृष्ठावर (Home Page) असलेल्या Application Status या पर्यायावर क्लिक करा.
• आता तुमच्याकडे असलेला Receipt Number (पावती क्रमांक) विहित रकान्यात अचूकपणे भरा.
• त्यानंतर खाली दिलेला ‘कॅप्चा’ कोड टाकून Check Status या बटणावर क्लिक करा.
• तुमच्या स्क्रीनवर अर्जाची सद्यस्थिती दिसेल, ज्यामध्ये तुमचा अर्ज मंजूर झाला आहे की प्रलंबित आहे, याची माहिती मिळेल.
सीएससी (CSC) केंद्र किंवा बँकेमार्फत माहिती मिळवणे
जर तुम्ही ऑनलाईन पद्धतीचा वापर करू शकत नसाल, तर खालील पर्यायांचा विचार करा:
• सीएससी केंद्र: तुम्ही ज्या केंद्रावरून पीक विम्याचा अर्ज भरला आहे, तिथे जाऊन पावती दाखवून अर्जाची स्थिती जाणून घेऊ शकता.
• बँक शाखा: जर तुम्ही बँकेमार्फत पीक विमा भरला असेल, तर संबंधित बँकेत जाऊन तुमच्या अर्जाची प्रगती विचारू शकता.
‘Crop Insurance’ मोबाईल ॲपचा वापर
शेतकऱ्यांच्या सुविधेसाठी सरकारने ‘Crop Insurance’ नावाचे मोबाईल ॲप उपलब्ध करून दिले आहे.
• गुगल प्ले स्टोअरवरून ‘Crop Insurance’ हे ॲप डाऊनलोड करा.
• ॲपमध्ये Check Status या पर्यायावर जाऊन तुमचा अर्ज क्रमांक किंवा पॉलिसी क्रमांक टाकून माहिती मिळवा.
• या ॲपद्वारे तुम्ही पिकाच्या नुकसानीची पूर्वसूचना (Crop Loss Intimation) देखील देऊ शकता.
➡️ लाडक्या बहिणींनो पुन्हा-पुन्हा केवायसी करू नका; लाभ होऊ शकतो बंद, महत्वाची सुचना