e-Shram Card New Application: केंद्र सरकारने असंघटित क्षेत्रातील कामगारांना सामाजिक आणि आर्थिक सुरक्षा प्रदान करण्यासाठी एक क्रांतिकारी पाऊल उचलले आहे. ‘ई-श्रम कार्ड योजना’ या नावाने ओळखली जाणारी ही योजना, देशातील कोट्यवधी कामगारांचे भविष्य सुरक्षित करण्यासाठी तयार करण्यात आली आहे. या योजनेचा मुख्य उद्देश असंघटित कामगारांचा एक राष्ट्रीय डेटाबेस तयार करणे आणि त्यांना सरकारी योजनांचा थेट लाभ मिळवून देणे हा आहे. या योजनेअंतर्गत, पात्र कामगारांना वयाच्या 60 वर्षांनंतर दरमहा ₹3,000 (वार्षिक ₹36,000) पेन्शन दिली जाते.
ई-श्रम कार्ड योजनेचे प्रमुख फायदे
• मासिक पेन्शन: वयाच्या 60 वर्षांनंतर पात्र कामगारांना दरमहा ₹3,000 पेन्शन मिळते, जी त्यांच्या उतारवयातील आर्थिक गरजांसाठी एक मोठा आधार ठरते. ही पेन्शन ‘प्रधानमंत्री श्रम योगी मानधन योजना’ (PM-SYM) अंतर्गत दिली जाते, ज्यासाठी ई-श्रम कार्ड महत्त्वाचे आहे.
• विमा संरक्षण: ई-श्रम कार्ड धारकांना ‘प्रधानमंत्री सुरक्षा विमा योजना’ (PMSBY) अंतर्गत ₹2 लाख रुपयांचे अपघाती विमा संरक्षण मिळते. अपघाती मृत्यू किंवा कायमस्वरूपी अपंगत्व आल्यास ₹2 लाख आणि आंशिक अपंगत्व आल्यास ₹1 लाख विमा लाभ मिळतो.
• इतर सरकारी योजनांचा लाभ: ई-श्रम कार्ड हे एक ओळखपत्र म्हणून काम करते. यामुळे कामगारांना विविध सरकारी योजना जसे की घरकुल योजना, रेशन कार्ड योजना, आरोग्य योजना आणि शिक्षण योजनांसारख्या योजनांचा थेट लाभ मिळवणे सोपे जाते.
• देशव्यापी ओळख: हे कार्ड संपूर्ण भारतात वैध आहे, त्यामुळे कामगार देशात कुठेही काम करत असले तरी त्यांना लाभ मिळवणे शक्य होते.
कोण अर्ज करू शकतो?
ही योजना विशेषतः बांधकाम कामगार, स्थलांतरित मजूर, घरकाम करणारे, शेतमजूर, मच्छीमार, फेरीवाले, रोजंदारीवर काम करणारे मजूर, अंगणवाडी कर्मचारी, रिक्षाचालक आणि असे अनेक असंघटित क्षेत्रातील कामगारांसाठी आहे. जे कामगार कर्मचारी भविष्य निर्वाह निधी (EPFO), कर्मचारी राज्य विमा निगम (ESIC) किंवा सरकारी पेन्शन योजनेचे सदस्य नाहीत, ते या योजनेसाठी अर्ज करू शकतात.
पात्रता आणि आवश्यक कागदपत्रे:
• वय: अर्जदाराचे वय 16 ते 59 वर्षांदरम्यान असावे.
• उत्पन्न: मासिक उत्पन्न ₹15,000 पेक्षा कमी असावे.
• करदाता नसणे: अर्जदार आयकर (Income Tax) भरत नसावा.
• कागदपत्रे:
• आधार कार्ड
• आधारशी जोडलेला मोबाईल नंबर
• बँक पासबुक (खात्याचा तपशील)
• पासपोर्ट आकाराचा फोटो
• उत्पन्नाचा दाखला (आवश्यक असल्यास)
अर्ज करण्याची सोपी प्रक्रिया
तुम्ही या योजनेसाठी ऑनलाइन किंवा तुमच्या जवळच्या ‘कॉमन सर्व्हिस सेंटर’ (CSC) मध्ये जाऊन अर्ज करू शकता.
ऑनलाइन अर्ज:
• ई-श्रमच्या अधिकृत वेबसाइटवर (https://eshram.gov.in/) जा.
• होमपेजवर ‘Register on eSHRAM’ पर्यायावर क्लिक करा.
• तुमचा आधारशी जोडलेला मोबाईल नंबर आणि कॅप्चा (Captcha) कोड टाका.
• मोबाईलवर आलेला OTP (वन टाइम पासवर्ड) प्रविष्ट करा.
• त्यानंतर, तुमचा आधार नंबर टाका.
• पुढील फॉर्ममध्ये सर्व आवश्यक माहिती जसे की वैयक्तिक तपशील, पत्ता, शैक्षणिक योग्यता, व्यवसाय आणि बँक खात्याचा तपशील भरा.
• सर्व माहिती तपासल्यानंतर फॉर्म सबमिट करा आणि तुमचे ई-श्रम कार्ड लगेचच डाउनलोड करा.
ऑफलाइन अर्ज:
• तुम्ही तुमच्या जवळच्या कोणत्याही CSC केंद्रावर जाऊ शकता.
• आवश्यक कागदपत्रे आणि आधार नंबर दिल्यावर, केंद्रावरील ऑपरेटर तुमचा अर्ज भरून देईल.
• यासाठी कोणतेही शुल्क आकारले जात नाही.
ई-श्रम कार्ड आणि मानधन योजना
ई-श्रम कार्ड हे ‘प्रधानमंत्री श्रम योगी मानधन योजना’ (PM-SYM) चा लाभ घेण्यासाठी एक महत्त्वाचे ओळखपत्र आहे. PM-SYM ही एक पेन्शन योजना आहे, ज्यात अर्जदाराला वयाच्या 60 वर्षांपर्यंत दरमहा काही रक्कम जमा करावी लागते. सरकारनेही तितकीच रक्कम जमा करून पेन्शन फंड तयार करते. उदाहरणार्थ, जर तुम्ही 18 वर्षांचे असाल तर तुम्हाला दरमहा ₹55 भरावे लागतील. तुम्ही जितक्या लवकर योजनेत सामील व्हाल, तितकी तुमची मासिक गुंतवणूक कमी असेल. या योजनेतूनच तुम्हाला वयाच्या 60 वर्षानंतर ₹3,000 ची पेन्शन मिळते.
➡️ नुकसान भरपाई हवीये? मग eKYC कराच; अनुदान थेट बँक खात्यात जमा होणार