महाराष्ट्र शासतर्फे मुलींच्या जन्माला प्रोत्साहन देण्यासाठी आणि त्यांच्या शिक्षणाला आर्थिक हातभार लावण्यासाठी ‘लेक लाडकी योजना’ राबवली जात आहे. या योजनेअंतर्गत मुलीच्या जन्मापासून ते १८ वर्षे पूर्ण होईपर्यंत शासनाकडून टप्प्याटप्प्याने एकूण ₹१,०१,००० (एक लाख एक हजार रुपये) ची आर्थिक मदत दिली जाते.
जर तुमच्या घरीही मुलगी झाली असेल, तर या योजनेचा लाभ कसा घ्यावा? ऑनलाईन फॉर्म भरण्याची A ते Z प्रोसेस काय आहे? याची सविस्तर माहिती आपण या लेखात पाहणार आहोत.
लेक लाडकी योजनेअंतर्गत मिळणारा आर्थिक लाभ (टप्प्याटप्प्याने मिळणारी रक्कम)
या योजनेअंतर्गत मुलीच्या वयाच्या वेगवेगळ्या टप्प्यांवर खालीलप्रमाणे पैसे दिले जातात:
| टप्पा | निकष / वय / इयत्ता | मिळणारी आर्थिक मदत |
|---|---|---|
| १ ला टप्पा | मुलीचा जन्म झाल्यानंतर | ₹५,००० |
| २ रा टप्पा | मुलगी पहिली इयत्तेत गेल्यानंतर | ₹६,००० |
| ३ रा टप्पा | मुलगी सहावी इयत्तेत गेल्यानंतर | ₹७,००० |
| ४ थ्या टप्प्यात | मुलगी ११ वी इयत्तेत गेल्यानंतर | ₹८,००० |
| ५ वा टप्पा | मुलीचे वय १८ वर्षे पूर्ण झाल्यानंतर | ₹७५,००० |
| एकूण लाभ | जन्मापासून १८ वर्षांपर्यंत | ₹१,०१,००० |
या योजनेसाठी आवश्यक पात्रता (Eligibility)
- अर्जदार कुटुंब महाराष्ट्राचे रहिवासी असणे आवश्यक आहे.
- ही योजना पिवळ्या आणि केशरी रेशनकार्डधारक कुटुंबांसाठी लागू आहे.
- कुटुंबातील पहिले किंवा दुसरे अपत्य मुलगी असल्यास या योजनेचा लाभ घेता येतो. (तिसऱ्या अपत्यासाठी लागू नाही).
ऑनलाईन अर्ज करताना लागणारी कागदपत्रे (Required Documents)
अर्ज भरताना तुमच्याकडे खालील कागदपत्रे असणे आवश्यक आहे:
- मुलीचा आधार कार्ड (सक्तीचे)
- आई आणि वडिलांचे आधार कार्ड
- शिधापत्रिका (Ration Card) – ज्यामध्ये मुलीचे नाव समाविष्ट असावे.
- रहिवासी किंवा डोमासाईल प्रमाणपत्र (Domicile Certificate)
- मुलीचा जन्माचा दाखला (बारकोड असलेला जन्म दाखला प्राधान्य.)
- कुटुंबाचा उत्पन्नाचा दाखला (उत्पन्न १ लाखाच्या आत असावे.)
- बँक पासबुक (आईचे किंवा राष्ट्रीयकृत बँकेचे खाते)
लेक लाडकी योजना ऑनलाईन अर्ज प्रक्रिया (Step-by-Step Guide)
हा फॉर्म भरण्यासाठी मुख्यत्वे दोन टप्प्यांत प्रक्रिया करावी लागते: पायरी १: महा-आयडी तयार करणे आणि पायरी २: महाडीबीटी पोर्टलवर अर्ज सादर करणे.
पायरी १: महा-आयडी (Mahayid) तयार करणे
- सर्वात प्रथम शासनाच्या अधिकृत वेबसाईटवर जा: mahasarthi.maharashtra.gov.in
- होमपेजवर आल्यावर ‘महा आयडी तयार करा’ या पर्यायावर क्लिक करा.
- तिथे मुलीचा आधार नंबर टाका, अटी व शर्ती स्वीकारून ‘ओटीपी पाठवा’ वर क्लिक करा.
- आधार कार्डशी लिंक असलेल्या मोबाईल नंबरवर एक OTP येईल, तो टाकून पडताळणी (Verify) करा.
- त्यानंतर पालकांचा मोबाईल नंबर आणि कॅप्चा टाकून ‘जतन करा’ वर क्लिक करा.
- युजर यशस्वीरित्या तयार झाल्यानंतर २४ ते ४8 तास थांबावे लागते, जेणेकरून महा-आयडी पूर्णपणे अ‍ॅक्टिव्ह होईल.
पायरी २: महाडीबीटी पोर्टलवर (MahaDBT 2.0) अर्ज करणे
- २४ तासांनंतर गुगलवर ‘MahaDBT 2.0’ सर्च करा किंवा थेट अधिकृत पोर्टलवर जा.
- वर दिलेल्या ‘लॉगिन’ बटनावर क्लिक करून ‘नागरिकांसाठी लॉगिन’ निवडा.
- मुलीचा आधार नंबर टाकून लॉगिन करा आणि मोबाईलवर आलेला ओटीपी टाकून व्हेरिफाय करा.
- पोर्टलवर लॉगिन केल्यानंतर डाव्या बाजूला किंवा खाली ‘All Department’ चा पर्याय निवडा.
- सर्वात शेवटी असलेल्या ‘Woman and Child Development Department’ (महिला व बालविकास विभाग) या पर्यायावर क्लिक करा.
- तिथे तुम्हाला ‘लेक लाडकी योजना’ हा पर्याय दिसेल, त्याच्या पुढील ‘अर्ज करा’ (Apply Now) बटनावर क्लिक करा.
पायरी ३: अर्ज फॉर्म भरणे व कागदपत्रे अपलोड करणे
- वैयक्तिक माहिती: मुलीचे नाव, जन्मतारीख आणि कितवे अपत्य आहे (पहिले किंवा दुसरे) ते निवडा.
- पालकांची माहिती: आई आणि वडिलांचे नाव, आधार क्रमांक आणि मोबाईल नंबर टाकून ओटीपीद्वारे पडताळणी करा.
- पत्ता: तुमचा पत्ता, जिल्हा, तालुका आणि ग्रामीण/शहरी भाग अचूक निवडा.
- डॉक्युमेंट अपलोड:
- रेशन कार्ड नंबर व कागदपत्र अपलोड करा.
- डोमासाईल प्रमाणपत्र व त्याचा क्रमांक टाка.
- बारकोड असलेला जन्म दाखला अपलोड करा.
- १ लाखाच्या आतील उत्पन्नाचा दाखला अपलोड करा. (सर्व कागदपत्रे ५ MB पर्यंत PDF किंवा JPG स्वरूपात असावीत).
- सर्व माहिती भरल्यानंतर ‘अर्ज सादर करा’ (Submit Application) या बटनावर क्लिक करा.
- अर्ज सबमिट झाल्यावर तुम्हाला एक Application ID मिळेल, तो भविष्यातील संदर्भासाठी सुरक्षित जपून ठेवा किंवा प्रिंट काढून ठेवा.
अर्जाची स्थिती (Application Status) कशी तपासायची?
- फॉर्म भरल्यानंतर साधारण ६० कामकाजाच्या दिवसांत अर्जाची छाननी करून मंजुरी दिली जाते.
- तुम्ही घेतलेला Application ID वापरून महाडीबीटी पोर्टलवरील ‘माझे अर्ज’ (My Application) या पर्यायात जाऊन तुमच्या अर्जाची सद्यस्थिती (Status) कधीही तपासू शकता. अर्ज मंजूर झाल्यानंतर योजनेचे हप्ते थेट बँक खात्यात जमा होतात.
टीप: फॉर्म भरताना कोणतीही चूक होऊ नये म्हणून सर्व कागदपत्रावरील माहिती आधार कार्डशी तंतोतंत जुळवूनच फॉर्म सबमिट करा. माहिती आवडल्यास इतरांपर्यंत नक्की शेअर करा!
हे देखील वाचा: बांधकाम कामगारांना 10 वस्तूंचा मोफत संच; लाभ कसा मिळवावा? वाचा सविस्तर