Namo Shetkari Yojana, PM Kisan and Majhi Ladki Bahin Yojana Installment Update 2026: PM किसान २४ वा हप्ता, नमो शेतकरी योजना, लाडकी बहीण योजनेचे १५०० रुपये आणि राज्यातील दुष्काळ परिस्थितीबाबत सरकारकडून मोठे प्रशासकीय अपडेट्स समोर आले आहेत. या लेखात आपण योजनेची e-KYC मुदत, निधी वाटपाचा जीआर (GR), रब्बी बियाणे अनुदान आणि ई-पीक पाहणीची संपूर्ण अधिकृत अपडेट्स पाहणार आहोत.
PM Kisan Yojana: २४ व्या हप्त्यापूर्वी e-KYC ची विशेष मोहीम
पीएम किसान सन्मान निधी योजनेचा २४ वा हप्ता साधारणपणे ऑक्टोबर अखेर किंवा नोव्हेंबर महिन्यामध्ये वितरीत केला जाण्याची शक्यता आहे. परंतु, गेल्या काही हप्त्यांपासून पात्र लाभार्थ्यांची संख्या झपाट्याने घटत असल्याचे समोर आले आहे.
- लाभार्थी का कमी होत आहेत? अनेक लाभार्थ्यांची ‘e-KYC’ पूर्ण नसणे, आधार सीडिंग न होणे किंवा आयटीआर (ITR) मुळे अपात्र ठरणे, ही मुख्य कारणे आहेत.
- २ ऑक्टोबरपासून विशेष मोहीम: वंचित शेतकऱ्यांना योजनेचा लाभ मिळावा यासाठी राज्यात २ ऑक्टोबर ते ३० ऑक्टोबर दरम्यान विशेष ‘Face e-KYC’ मोहीम राबवली जाणार आहे.
- यवतमाळ जिल्ह्यात सर्वाधिक वंचित शेतकरी: एकट्या यवतमाळ जिल्ह्यात सुमारे १ लाख ६ हजारपेक्षा जास्त शेतकऱ्यांची e-KYC बाकी आहे. राज्यभरात हा आकडा २ ते ३ लाखांहून अधिक असू शकतो.
- नवीन नोंदणी आणि वारस नोंद: ज्या शेतकऱ्यांनी नवीन रजिस्ट्रेशन केले आहे परंतु e-KYC नसल्यामुळे हप्ते अडकले आहेत, त्यांची प्रक्रिया या काळात पूर्ण केली जाईल. मयत किंवा अपात्र शेतकरी वगळून पात्र वारसांना योजनेत समाविष्ट करण्याचे प्रयत्न सुरू आहेत.
नमो शेतकरी योजना: पोळ्याला किंवा दोन-चार दिवसांत हप्ता मिळणार? (सत्य काय?)
सोशल मीडियावर (Facebook व YouTube) सध्या “नमो शेतकरी योजनेचा हप्ता आजच/उद्याच जमा होणार” अशा अनेक अफवा आणि जुने व्हिडिओ व्हायरल केले जात आहेत.
- वस्तुस्थिती काय आहे? नमो शेतकरी योजनेचा प्रलंबित हप्ता वितरित करण्यासाठी कृषी विभागाकडून अद्याप निधीची तरतूद करण्यात आलेली नाही.
- निधी वितरणाचा जीआर (GR) नाही: राज्य शासनाने सर्वसाधारण, अनुसूचित जाती आणि अनुसूचित जमाती या तिन्ही प्रवर्गांसाठी वेगळी लेखाशीर्षे (Account Heads) तयार केली आहेत. जोपर्यंत निधी वितरणाचा अधिकृत शासन निर्णय (GR) येत नाही, तोपर्यंत हप्ता जमा होणे शक्य नाही.
- किती हप्ते मिळणार? सध्या दोन हप्ते प्रलंबित असून तिसऱ्या हप्त्याची वेळ झाली आहे. मात्र, दोन्ही किंवा तिन्ही हप्ते एकत्रित मिळण्याची कोणतीही शक्यता नसून, निधी उपलब्ध झाल्यावर केवळ एकच हप्ता दिला जाईल. त्यामुळे सोशल मीडियावरील दिशाभूल करणाऱ्या बातम्यांवर विश्वास ठेवू नये.
लाडकी बहीण योजना: गौरी-गणपतीला ३००० रुपये एकत्रित मिळणार का?
काही न्यूज पोर्टल्सवर “गौरी-गणपतीच्या पार्श्वभूमीवर लाडक्या बहिणींना एकत्रित ३००० रुपये मिळणार” अशा बातम्या चालवल्या जात आहेत.
- १५०० रुपये की ३००० रुपये? योजनेच्या नियमानुसार प्रत्येक महिन्याला १५०० रुपयांचा एकच हप्ता दिला जातो. एकत्रित ३००० रुपये मिळण्याबाबत प्रशासनाकडून कोणताही निर्णय झालेला नाही.
- हप्ता कधी जमा होणार? दरमहा १० तारखेपर्यंत निधीची तरतूद आणि १५ तारखेपर्यंत वितरण असा नियम आहे. या महिन्यात सणांच्या पार्श्वभूमीवर साधारणपणे १६ ते १८ तारखेदरम्यान या महिन्याचा हप्ता महिलांच्या खात्यात जमा होऊ शकतो. या संदर्भातील निधी वितरणाचा जीआर चालू आठवड्यात येण्याची शक्यता आहे.
पावसाची सद्यस्थिती आणि दुष्काळ जाहीर करण्याबाबत प्रशासकीय वास्तव
राज्यात सध्या पूर्व आणि पश्चिम किनारपट्टीवर (East and West Coast) चक्रवाती परिस्थितीमुळे पावसासाठी अनुकूल हवामान तयार होत आहे. सप्टेंबरच्या दुसऱ्या आठवड्यात अनेक भागांत पाऊस होण्याचा अंदाज व्यक्त केला जात आहे.
- शेतकऱ्यांपुढील पेच आणि दुष्काळाची मागणी: काही भागांत आता पडणाऱ्या पावसामुळे उभ्या पिकांचे नुकसान होण्याची भीती व्यक्त केली जात आहे. लोकप्रतिनिधी, आमदार आणि शेतकरी संघटनांच्या वतीने राज्य सरकारकडे दुष्काळ जाहीर करण्याची जोरदार मागणी केली जात आहे.
- दुष्काळ जाहीर करण्याचे नियम: सध्या तरी सरकार लगेच दुष्काळ जाहीर करू शकत नाही. दुष्काळ जाहीर करण्यासाठी सप्टेंबर अखेरपर्यंतची आकडेवारी आणि ३० सप्टेंबरपर्यंतची ‘नजर अंदाज पैसेवारी’ विचारात घेतली जाते.
- पंचनामे आणि वस्तुस्थिती: सातारा, बीड, धाराशिव, अकोला यांसारख्या जिल्ह्यांमध्ये जिल्हाधिकारी आणि प्रशासकीय अधिकारी स्वतः शेतात उतरून ‘ई-पीक पाहणी’ व पिकांची पाहणी करत आहेत. ऑक्टोबर महिन्यात मंत्रिमंडळाच्या बैठकीत यावर अंतिम निर्णय होण्याची शक्यता आहे.
रब्बी हंगामासाठी बियाणे अनुदान आणि शेतकरी कर्जमाफी अपडेट
- रब्बी बियाणे अनुदान (५१ कोटी निधी मंजूर): राष्ट्रीय अन्न सुरक्षा अभियान आणि राष्ट्रीय खाद्यतेल मिशन अंतर्गत ५१ कोटी रुपयांचा निधी प्राप्त झाला आहे. त्यामुळे लवकरच रब्बी हंगामातील कडधान्य व गळित धान्य बियाणे अनुदानाचे अर्ज पोर्टलवर सुरू केले जातील.
- कर्जमाफीची सद्यस्थिती: शासनाकडून उर्वरित ४ लाख शेतकऱ्यांच्या कर्जमुक्तीसाठी प्रक्रिया सुरू आहे. सध्या सहकार विभागाकडे ९८५ कोटी रुपये उपलब्ध आहेत. कर्जमाफीच्या प्रलंबित निधी वितरणाचा जीआर येत्या १-२ दिवसांत येण्याची शक्यता असून, जीआर आल्यानंतर पात्र शेतकऱ्यांच्या खात्यावर पैसे जमा केले जातील.
‘ई-पीक पाहणी’ करताना ही काळजी नक्की घ्या
शासनाकडून पीक विमा आणि भविष्यातील नुकसान भरपाईसाठी ‘ई-पीक पाहणी’ (e-Crop Inspection) अत्यंत महत्त्वाची ठरत आहे.
- अॅप अपडेट होणार: ई-पीक पाहणी अॅपमधील तांत्रिक त्रुटी दूर करण्यासाठी १५ सप्टेंबरपर्यंत अॅप अपग्रेड केले जात आहे.
- फेक फोटो/माहिती टाळा: चुकीच्या पद्धतीने किंवा फेक फोटो (Picture in Picture) काढून पीक पाहणी केल्यास कारवाई होऊ शकते.
- मदतीसाठी संपर्क: ई-पीक पाहणी करताना अडचण आल्यास संबंधित गावातील तलाठी, मंडळ अधिकारी किंवा तहसीलदारांशी थेट संपर्क साधावा.
मुख्यमंत्री ग्रामीण पशुधन व पशुधन विमा योजना
- पशुधन विमा योजना: एनएलएम (NLM) योजनेअंतर्गत सुधारित दरांनुसार पशुधन विमा योजना राबवली जात आहे.
- सेंट्रलाइज्ड अकाऊंट्स: योजनेची पारदर्शकता वाढवण्यासाठी मध्यवर्ती बँक खाती (Centralized Accounts) उघडण्यात आली असून ‘प्रथम येणाऱ्यास प्रथम प्राधान्य’ या तत्त्वावर लाभ दिला जाणार आहे.
निष्कर्ष
पीएम किसानची e-KYC मुदतीत पूर्ण करणे, ई-पीक पाहणी अचूक नोंदवणे आणि अफवांवर विश्वास न ठेवता अधिकृत शासन निर्णयांची (GR) वाट पाहणे शेतकऱ्यांसाठी फायदेशीर ठरेल. सर्व योजनांच्या अधिकृत अपडेट्ससाठी वेळेवर माहिती घेणे आवश्यक आहे.