आपल्या हक्काचे आणि स्वतःच्या मालकीचे पक्के घर असावे, असे प्रत्येकाचे स्वप्न असते. हेच स्वप्न पूर्ण करण्यासाठी केंद्र सरकार प्रधानमंत्री आवास योजना ग्रामीण (Pradhan Mantri Awas Yojana Gramin) राबवत आहे. 2026 मध्ये या योजनेचा विस्तार करण्यात आला असून, ज्या गरीब कुटुंबांकडे अजूनही पक्के घर नाही, त्यांना सरकार आर्थिक मदत पुरवत आहे. या लेखात आपण प्रधानमंत्री आवास योजना ग्रामीण यादी 2026 (PM Awas Gramin List 2026) मध्ये आपले नाव ऑनलाइन कसे तपासायचे, अर्जाची स्थिती आणि नवीन नियम याबद्दल सविस्तर माहिती पाहणार आहोत.
प्रधानमंत्री आवास योजना ग्रामीण (PMAY-G) काय आहे?
प्रधानमंत्री आवास योजना ग्रामीण (PMAY-G) ही केंद्र सरकारची एक अत्यंत महत्त्वाकांक्षी गृहनिर्माण योजना आहे. पूर्वी या योजनेला ‘इंदिरा आवास योजना’ (IAY) म्हणून ओळखले जात असे, परंतु 2016 मध्ये यात सुधारणा करून तिचे नामकरण करण्यात आले. 2026 मध्ये ही योजना अधिक प्रभावीपणे राबवली जात असून, बेघर आणि कच्च्या घरात राहणाऱ्या कुटुंबांना प्राधान्य दिले जात आहे.
या योजनेचा मुख्य उद्देश ग्रामीण भागातील आर्थिकदृष्ट्या दुर्बल घटकांना पक्के घर बांधण्यासाठी थेट बँक खात्यात (DBT) निधी जमा करणे हा आहे. सरकार या माध्यमातून मैदानी प्रदेशात 1.20 लाख रुपये आणि डोंगराळ भागात 1.30 लाख रुपयांचे अनुदान (Subsidy) उपलब्ध करून देते.
प्रधानमंत्री आवास योजना ग्रामीण यादी 2026 (PM Awas Gramin List 2026 Overview)
| तपशील | माहिती (Information) |
|---|---|
| योजनेचे नाव | प्रधानमंत्री आवास योजना ग्रामीण (PMAY-G) |
| राज्यांचे नाव | महाराष्ट्र आणि सर्व भारतीय राज्ये |
| आर्थिक वर्ष | 2025-2026 / 2026-2027 |
| मदत रक्कम | ₹1,20,000 ते ₹1,30,000 |
| अधिकृत वेबसाईट | pmayg.gov.in |
| मुख्य लाभार्थी | बेघर आणि कच्चे घर असलेले ग्रामीण नागरिक |
प्रधानमंत्री आवास योजना ग्रामीण यादी 2026 (PM Awas Gramin List 2026) ऑनलाइन कशी तपासावी?
जर तुम्ही या योजनेसाठी अर्ज केला असेल, तर प्रधानमंत्री आवास योजना ग्रामीण यादी 2026 (PM Awas Gramin List 2026) मध्ये तुमचे नाव तपासणे आता अत्यंत सोपे झाले आहे. तुम्ही घरबसल्या मोबाईलवरून खालील स्टेप्स फॉलो करून यादी पाहू शकता:
- Step 1: सर्वप्रथम योजनेच्या अधिकृत संकेतस्थळाला (Official Website) भेट द्या: https://pmayg.gov.in/.
- Step 2: होमपेजवर गेल्यावर ‘Awaassoft’ या पर्यायावर क्लिक करा.
- Step 3: त्यानंतर खाली येणाऱ्या ‘Report’ या लिंकवर क्लिक करा.
- Step 4: आता एक नवीन पेज उघडेल (rhreporting.nic.in), तिथे ‘Social Audit Reports’ सेक्शनमध्ये ‘Beneficiary Details For Verification’ या पर्यायावर क्लिक करा.
- Step 5: आता तुमच्या समोर एक फिल्टर बॉक्स येईल. तिथे तुमचे राज्य (Maharashtra), जिल्हा, तालुका आणि ग्रामपंचायत निवडा.
- Step 6: आर्थिक वर्ष म्हणून ‘2025-2026’ निवडा आणि योजनेचे नाव ‘Pradhan Mantri Awas Yojana Gramin’ निवडा.
- Step 7: कॅप्चा कोड (Captcha) भरून ‘Submit’ बटनावर क्लिक करा.
- Step 8: तुमच्या ग्रामपंचायतीची प्रधानमंत्री आवास योजना ग्रामीण यादी 2026 (PM Awas Gramin List 2026) स्क्रीनवर दिसेल. तुम्ही ती PDF स्वरूपात डाउनलोड (Download) देखील करू शकता.
प्रधानमंत्री आवास योजना ग्रामीण (Pradhan Mantri Awas Yojana Gramin) – सोबत इतर सरकारी योजनांचा लाभ
प्रधानमंत्री आवास योजना ग्रामीण (Pradhan Mantri Awas Yojana Gramin) अंतर्गत मिळणारा निधी हा केवळ घर बांधण्यासाठीच नसून, त्यासोबतच इतर सरकारी योजनांचा लाभही दिला जातो. यामध्ये स्वच्छ भारत मिशन अंतर्गत शौचालय बांधण्यासाठी 12,000 रुपयांची अतिरिक्त मदत दिली जाते. तसेच, मजुरीसाठी मनरेगा (MGNREGA) अंतर्गत 90 ते 95 दिवसांची मजुरी देखील लाभार्थ्याला मिळते.
2026 मध्ये सरकारने ‘आवास प्लस’ (Awas Plus) सर्वेक्षणाद्वारे सुटलेल्या पात्र कुटुंबांना यादीत सामाविष्ट करण्याचे निर्देश दिले आहेत. यामुळे ज्यांचे नाव 2011 च्या जनगणनेत (SECC 2011) नव्हते, त्यांना आता प्रधानमंत्री आवास योजना ग्रामीण यादी 2026 (PMAY-G List 2026) मध्ये स्थान मिळत आहे.
पी एम आवास योजना 2026 यादी पीडीएफ डाउनलोड (PMAY-G 2026 List PDF Download)
अनेक नागरिकांना आपली माहिती ऑफलाइन जपून ठेवण्यासाठी पी एम आवास योजना 2026 यादी पीडीएफ डाउनलोड (PMAY-G 2026 List PDF Download) करायची असते. जेव्हा तुम्ही वरील प्रक्रियेनुसार ग्रामपंचायतीची यादी शोधता, तेव्हा खाली ‘Download PDF’ असा पर्याय येतो. या पीडीएफमध्ये लाभार्थ्याचे नाव, वडिलांचे नाव, घराची स्थिती आणि मंजूर झालेली रक्कम अशी सर्व माहिती स्पष्टपणे दिलेली असते. प्रधानमंत्री आवास योजना ग्रामीण यादी 2026 (PM Awas Gramin List 2026) पाहताना आपला ‘Registration Number’ नीट तपासावा.
प्रधानमंत्री आवास योजना ग्रामीण 2026 साठी पात्रता (PMAY-G Eligibility 2026)
या योजनेचा लाभ घेण्यासाठी काही कडक निकष लावण्यात आले आहेत. प्रधानमंत्री आवास योजना ग्रामीण यादी 2026 (PM Awas Gramin List 2026) मध्ये तुमचे नाव येण्यासाठी खालील अटी पूर्ण करणे आवश्यक आहे:
- बेघर कुटुंबे: ज्यांच्याकडे स्वतःचे पक्के घर नाही.
- कच्चे घर: ज्या कुटुंबांकडे केवळ एक किंवा दोन खोल्यांचे कच्चे घर (मातीचे किंवा पत्र्याचे) आहे.
- सामाजिक प्रवर्ग: अनुसूचित जाती (SC), अनुसूचित जमाती (ST), अल्पसंख्याक आणि इतर मागासवर्गीय (OBC) कुटुंबांना प्राधान्य.
- उत्पन्न: कुटुंबाचे वार्षिक उत्पन्न सरकाराच्या दारिद्र्य रेषेखालील (BPL) निकषात बसणारे असावे.
- इतर: कुटुंबात 25 वर्षांवरील कोणताही साक्षर प्रौढ नसावा किंवा कुटुंबात कोणताही सरकारी नोकरी करणारा सदस्य नसावा.
प्रधानमंत्री आवास योजना ग्रामीण हप्ते वितरण (PMAY-G Installment Details 2026)
प्रधानमंत्री आवास योजना ग्रामीण यादी 2026 (PM Awas Gramin List 2026) मध्ये नाव आल्यानंतर, सरकार घराच्या बांधकामासाठी टप्प्याटप्प्याने पैसे देते. हे पैसे थेट लाभार्थ्याच्या बँक खात्यात जमा केले जातात. 2026 च्या नियमानुसार, मैदानी प्रदेशातील कुटुंबांना एकूण ₹1,20,000 खालीलप्रमाणे मिळतात:
- पहिला हप्ता (First Installment): घराचे बांधकाम सुरू करण्यासाठी ₹15,000 ते ₹25,000 (राज्यानुसार बदलू शकते) दिले जातात.
- दुसरा हप्ता (Second Installment): जेव्हा घराचे बांधकाम ‘लिंटेल’ (Lintel Level) पर्यंत पूर्ण होते, तेव्हा ₹45,000 दिले जातात.
- तिसरा हप्ता (Third Installment): घराचे छत (Roof Level) टाकल्यानंतर आणि बांधकाम पूर्णत्वाकडे असताना उर्वरित ₹60,000 दिले जातात.
याशिवाय, स्वच्छ भारत मिशन अंतर्गत ₹12,000 अतिरिक्त मिळतात, जेणेकरून लाभार्थ्याला घरासोबत शौचालय देखील बांधता येईल.
पी एम आवास योजना ग्रामीण अर्ज प्रक्रिया 2026 (PMAY-G Online Apply 2026)
अनेकांना असे वाटते की ते स्वतः या योजनेसाठी ऑनलाइन अर्ज करू शकतात, परंतु प्रधानमंत्री आवास योजना ग्रामीण (Pradhan Mantri Awas Yojana Gramin) साठी अर्ज करण्याची प्रक्रिया प्रामुख्याने ऑफलाइन आणि सरकारी सर्वेक्षणावर आधारित असते.
- नोंदणी: ग्रामसेवक किंवा गट विकास अधिकारी (BDO) यांच्यामार्फत नवीन लाभार्थ्यांची नोंदणी केली जाते.
- आवास प्लस सर्वेक्षण (Awas Plus Survey): जे नागरिक पात्र असूनही 2011 च्या यादीत नव्हते, त्यांच्यासाठी 2025-26 मध्ये विशेष सर्वेक्षण करण्यात आले आहे.
- कागदपत्रे सबमिट करणे: पात्र नागरिकांनी आपली सर्व कागदपत्रे ग्रामपंचायत कार्यालयात जमा करावी लागतात. त्यानंतर पडताळणी होऊन त्यांचे नाव प्रधानमंत्री आवास योजना ग्रामीण यादी 2026 (PM Awas Gramin List 2026) मध्ये समाविष्ट केले जाते.
आवश्यक कागदपत्रे (Required Documents for PMAY-G)
जर तुम्हाला या योजनेचा लाभ घ्यायचा असेल, तर खालील कागदपत्रे तयार ठेवणे अत्यंत आवश्यक आहे:
- आधार कार्ड (Aadhar Card): लाभार्थ्याचे आधार कार्ड अनिवार्य आहे.
- बँक पासबुक (Bank Passbook): अनुदान थेट जमा करण्यासाठी बँकेची माहिती.
- मनरेगा जॉब कार्ड (MGNREGA Job Card): मजुरीचे पैसे मिळवण्यासाठी.
- स्वच्छ भारत मिशन आयडी (SBM Number): शौचालय अनुदानासाठी.
- मोबाईल नंबर: अर्जाची स्थिती (Application Status) तपासण्यासाठी.
- घोषणापत्र: माझ्याकडे पक्के घर नाही, असे प्रमाणित करणारे शपथपत्र.
पी एम आवास योजना 2026 लाभार्थी स्थिती तपासणे (Check PMAY-G Beneficiary Status)
तुमचा अर्ज मंजूर झाला आहे की नाही, हे पाहण्यासाठी तुम्ही ‘Registration Number’ चा वापर करू शकता.
- नोंदणी क्रमांक (Registration Number) शोधा: अर्ज भरताना तुम्हाला जो नोंदणी क्रमांक मिळाला आहे, तो सोबत ठेवा.
- अधिकृत पोर्टलला भेट द्या: सर्वप्रथम pmayg.gov.in या अधिकृत संकेतस्थळावर जा.
- Stakeholders पर्याय निवडा: होमपेजवरील मेनूमध्ये ‘Stakeholders’ या पर्यायावर क्लिक करा.
- लाभार्थी दुव्यावर जा: ड्रॉपडाउन मेनूमधून ‘IAY/PMAYG Beneficiary’ या लिंकवर क्लिक करा.
- नोंदणी क्रमांक भरा: आता तुमच्या समोर एक नवीन बॉक्स उघडेल, तिथे तुमचा ‘Registration Number’ अचूक प्रविष्ट करा.
- Submit करा: नंबर भरल्यानंतर ‘Submit’ बटनावर क्लिक करा.
- स्थिती तपासा (Check Status): तुमच्या स्क्रीनवर लाभार्थ्याची संपूर्ण माहिती उघडेल, ज्यामध्ये खालील तपशील दिसतील:
- तुमचा वैयक्तिक तपशील आणि बँक खात्याची स्थिती.
- घर मंजूर (Sanctioned) झाले आहे की नाही याची माहिती.
- घराच्या बांधकामाचा फोटो आणि जिओ-टॅगिंगची स्थिती.
- हप्ते वितरण (Installment Details): आतापर्यंत किती हप्ते जमा झाले आहेत आणि पुढचा हप्ता कधी येणार आहे याचा तपशील.
टीप: जर तुमच्याकडे नोंदणी क्रमांक नसेल, तर तुम्ही त्याच पेजवर असलेल्या ‘Advanced Search’ या पर्यायाचा वापर करून नाव, गाव आणि बीपीएल (BPL) नंबर टाकूनही तुमची स्थिती तपासू शकता.
2026 मधील नवीन अपडेट आणि नियम (New Updates 2026)
प्रधानमंत्री आवास योजना ग्रामीण यादी 2026 (PM Awas Gramin List 2026) मध्ये काही महत्त्वाचे बदल करण्यात आले आहेत:
- 3 कोटी नवीन घरे: सरकारने 2029 पर्यंत 3 कोटी अतिरिक्त घरे बांधण्याचे उद्दिष्ट ठेवले आहे, ज्याची अंमलबजावणी 2026 पासून वेगाने सुरू झाली आहे.
- डिजिटल पडताळणी: आता घराचे जिओ-टॅगिंग (Geo-tagging) केल्याशिवाय पुढचा हप्ता दिला जात नाही.
- महिला सक्षमीकरण: शक्य असल्यास घराची नोंदणी कुटुंबातील महिलेच्या नावावर किंवा संयुक्त नावावर (Joint Name) करण्यास प्राधान्य दिले जात आहे.
प्रधानमंत्री आवास योजना ग्रामीण यादी 2026: (FAQ)
प्रश्न 1: प्रधानमंत्री आवास योजना ग्रामीण यादी 2026 मध्ये माझे नाव कसे पाहू?
उत्तर: तुम्ही https://pmayg.dord.gov.in या अधिकृत वेबसाईटवर जाऊन ‘Report’ विभागात तुमची ग्रामपंचायत निवडून प्रधानमंत्री आवास योजना ग्रामीण यादी 2026 (PM Awas Gramin List 2026) तपासू शकता.
प्रश्न 2: घरासाठी एकूण किती पैसे मिळतात?
उत्तर: मैदानी भागातील लाभार्थ्यांना ₹1.20 लाख आणि डोंगराळ भागातील लाभार्थ्यांना ₹1.30 लाख मिळतात. याव्यतिरिक्त मजुरी आणि शौचालयाचे पैसे वेगळे दिले जातात.
प्रश्न 3: जर माझे नाव यादीत नसेल तर काय करावे?
उत्तर: जर तुम्ही पात्र असूनही नाव नसेल, तर त्वरित तुमच्या ग्रामपंचायतीच्या ग्रामसेवकाशी संपर्क साधा आणि ‘आवास प्लस’ (Awas Plus) सर्वेक्षणांतर्गत तुमचे नाव नोंदवण्याची विनंती करा.
प्रश्न 4: अर्जासाठी कोणती अधिकृत वेबसाईट आहे?
उत्तर: या योजनेची अधिकृत वेबसाईट (Official Website) https://pmayg.gov.in/ ही आहे.
प्रश्न 5: 2026 मध्ये घर बांधण्यासाठी हप्ते कधी मिळणार?
उत्तर: जसे तुमचे नाव प्रधानमंत्री आवास योजना ग्रामीण यादी 2026 (PM Awas Gramin List 2026) मध्ये मंजूर होईल, त्यानंतर तांत्रिक मंजुरी मिळताच 15-30 दिवसांत पहिला हप्ता जमा होतो.
निष्कर्ष (Conclusion)
प्रधानमंत्री आवास योजना ग्रामीण (Pradhan Mantri Awas Yojana Gramin) ही केवळ एक योजना नसून ग्रामीण भारतातील गरिबांच्या सन्मानाचे प्रतीक आहे. 2026 मध्ये सरकारने या योजनेची व्याप्ती वाढवल्यामुळे लाखो कुटुंबांना आता पक्के छत मिळणार आहे. जर तुम्ही अद्याप तुमची स्थिती तपासली नसेल, तर वर दिलेल्या माहितीनुसार प्रधानमंत्री आवास योजना ग्रामीण यादी 2026 (PM Awas Gramin List 2026) मध्ये आपले नाव नक्की तपासा.
हे देखील वाचा: बांधकाम कामगार योजना 2026: मोफत कीट आणि 50,000 रुपयांच्या लाभासाठी असा करा ऑनलाईन अर्ज