Ladki Bahin KYC Problem: महाराष्ट्र राज्य सरकारच्या ‘मुख्यमंत्री माझी लाडकी बहीण’ योजनेने राज्यातील लाखो महिलांना मोठा आर्थिक आधार दिला आहे. मात्र, 2026 च्या सुरुवातीला तांत्रिक कारणांमुळे अनेक पात्र महिलांच्या बँक खात्यात योजनेचे हप्ते जमा होणे बंद झाले होते. प्रामुख्याने केवायसी (KYC) प्रक्रियेतील त्रुटींमुळे ही समस्या उद्भवली आहे. अशा महिलांना दिलासा देण्यासाठी सरकारने आता फेरतपासणी मोहीम हाती घेतली असून, रखडलेले पैसे पुन्हा मिळवण्याची संधी उपलब्ध करून दिली आहे.
लाडकी बहीण योजनेचा लाभ बंद होण्याची मुख्य कारणे
अनेक महिलांचे अर्ज मंजूर असूनही केवळ तांत्रिक बाबींमुळे आर्थिक लाभ थांबला आहे. याची काही प्रमुख कारणे खालीलप्रमाणे आहेत:
• आधार आणि बँक खाते जोडणी (NPCI Mapping): बँक खाते आधार कार्डशी लिंक असले तरी ते डीबीटी (Direct Benefit Transfer) साठी मॅप असणे आवश्यक असते. ज्यांचे मॅपिंग सक्रिय नाही, त्यांचे व्यवहार रखडले आहेत.
• अपडेट नसलेले केवायसी: अनेक वर्षांपासून बँक खात्याचे केवायसी न केल्यामुळे बँकांनी खाती ‘डॉर्मंट’ किंवा निष्क्रिय केली आहेत.
• बँक विलीनीकरण आणि आयएफएससी (IFSC) कोड: बँकांच्या विलीनीकरणामुळे अनेक बँकांचे आयएफएससी (IFSC) कोड बदलले आहेत, जे अर्जात अपडेट न केल्यामुळे ट्रान्सफर अयशस्वी होत आहेत.
• माहितीतील तफावत: लग्नानंतरचे नाव किंवा पत्त्यात बदल असल्यास आधार कार्ड आणि अर्जातील माहिती जुळत नाही.
सरकारची फेरतपासणी आणि दुरुस्ती मोहीम
ज्या महिलांचे हप्ते थांबले आहेत, त्यांच्यासाठी प्रशासनाने विशेष पावले उचलली आहेत. या प्रक्रियेत खालील बाबींचा समावेश आहे:
• पुनर्विलोकन प्रक्रिया: तांत्रिक कारणांमुळे बाद झालेल्या अर्जांची पुन्हा पडताळणी केली जात आहे.
• गावपातळीवर सर्वेक्षण: अंगणवाडी सेविका आणि मदतनीस यांच्या माध्यमातून अशा महिलांची यादी तयार केली जात आहे ज्यांना लाभ मिळणे बंद झाले आहे.
• विशेष शिबिरांचे आयोजन: तालुका आणि गाव स्तरावर विशेष केवायसी कॅम्प आयोजित केले जात आहेत जेणेकरून महिलांना एकाच ठिकाणी सर्व तांत्रिक अडचणी सोडवता येतील.
बंद झालेला लाभ पुन्हा सुरू करण्यासाठी आवश्यक बाबी
तुमचा लाभ बंद झाला असल्यास तुम्ही त्वरित खालील कृती करणे आवश्यक आहे:
• बँक खात्याची स्थिती तपासा: तुमच्या बँकेत जाऊन खाते ‘सक्रिय’ असल्याची खात्री करा आणि आधार सीडिंग (Aadhaar Seeding) फॉर्म भरून द्या. यामुळे सरकारकडून येणारा पैसा थेट तुमच्या खात्यात जमा होईल.
• नवीन बँक खाते उघडणे: जर तुमच्या जुन्या बँक खात्यात तांत्रिक अडचणी सुटत नसतील, तर इंडिया पोस्ट पेमेंट बँक (IPPB) मध्ये खाते उघडणे हा उत्तम पर्याय आहे. पोस्टातील खात्यांना आधार लिंकिंग प्रक्रिया अत्यंत जलद होते.
नारी शक्ती दूत पोर्टलवर अपडेट करा
नारी शक्ती दूत पोर्टल आणि मोबाईल ॲपवर बँक तपशील दुरुस्त करण्याची सुविधा उपलब्ध करून देण्यात आली आहे. परंतु, ही सुविधा सरसकट सर्वांसाठी नसून विशिष्ट गटांसाठी आहे:
• अपात्र (Rejected) अर्ज: ज्या महिलांचे अर्ज तांत्रिक कारणांमुळे किंवा बँक माहिती चुकीची असल्यामुळे ‘Rejected’ श्रेणीत टाकण्यात आले आहेत, त्यांना त्यांचे बँक खाते क्रमांक आणि IFSC कोड दुरुस्त करण्यासाठी ‘Edit’ पर्याय दिला जात आहे.
• प्रलंबित (Pending) अर्ज: ज्यांचे अर्ज अजूनही पडताळणीच्या प्रक्रियेत आहेत, त्यांनाही माहिती अपडेट करण्याची संधी दिली जात आहे.
• बँक व्हॅलिडेशन फेल (Bank Validation Failed): ज्या महिलांचे नाव आधार कार्ड आणि बँक पासबुकवर मॅच होत नाही, अशा महिलांना नवीन बँक खाते अपडेट करण्यासाठी पोर्टलवर नोटिफिकेशन्स येत आहेत.
फेरतपासणीसाठी लागणारी आवश्यक कागदपत्रे
फेरतपासणी किंवा अर्जातील दुरुस्तीसाठी खालील कागदपत्रे सोबत ठेवा:
1. अपडेट केलेले आधार कार्ड
2. बँकेचे पासबुक (स्पष्ट आयएफएससी कोडसह)
3. रेशन कार्ड
4. मोबाईल नंबर (जो आधारशी लिंक आहे)
5. स्वयंघोषणा पत्र
Ladki Bahin Yojana January 2026 Installment (FAQ)
- प्रश्न 1: माझे आधीचे हप्ते आले पण आता पैसे येणे का बंद झाले?
- उत्तर: याचे मुख्य कारण तुमचे बँक खाते ‘डीबीटी’ (DBT) साठी सक्रिय नसणे किंवा बँकेचे केवायसी (KYC) अपडेट नसणे असू शकते. तसेच, बँक विलीनीकरणामुळे आयएफएससी कोड बदलला असल्यासही पैसे जमा होण्यास अडथळा येतो.
- प्रश्न 2: बँक खाते आधारशी लिंक असूनही पैसे का मिळत नाहीत?
- उत्तर: केवळ आधार लिंक असणे पुरेसे नाही. तुमचे खाते ‘NPCI’ सर्व्हरवर मॅप असणे आवश्यक आहे, ज्याला ‘आधार सीडिंग’ म्हणतात. हे सक्रिय करण्यासाठी तुम्हाला तुमच्या बँकेत जाऊन लेखी अर्ज द्यावा लागेल.
- प्रश्न 3: अर्जातील बँक खात्याचा तपशील बदलता येतो का?
- उत्तर: हो, काही प्रकरणांत ग्रामसेवक किंवा संबंधित अधिकाऱ्यांमार्फत तांत्रिक त्रुटी दुरुस्त करून बँक खाते क्रमांक अपडेट करता येतो. नवीन अपडेटनुसार विशिष्ट गटांसाठी काही सरकारी पोर्टलवर ही सुविधा उपलब्ध करून दिली जाते.
- प्रश्न 4: पोस्टात खाते उघडल्यास लाभ लवकर मिळेल का?
- उत्तर: हो, इंडिया पोस्ट पेमेंट बँकेत (IPPB) आधार सीडिंगची प्रक्रिया अत्यंत जलद होते. ज्यांना तांत्रिक अडचणींमुळे पैसे मिळत नाहीत, त्यांना पोस्टात खाते उघडण्याचा सल्ला दिला जातो जेणेकरून पैसे लवकर जमा होतील.
- प्रश्न 5: फेरतपासणीसाठी कोणती कागदपत्रे लागतील?
- उत्तर: फेरतपासणीसाठी आधार कार्ड, बँक पासबुक, रेशन कार्ड आणि आधारशी लिंक असलेला मोबाईल नंबर ही कागदपत्रे आवश्यक आहेत. ही कागदपत्रे घेऊन तुम्ही ग्रामपंचायत किंवा पंचायत समितीशी संपर्क साधू शकता.
महत्त्वाची टीप: जर तुमच्या खात्यात पैसे जमा होण्यास अडचण येत असेल, तर लवकरात लवकर बँकेत जाऊन तुमचे खाते ‘NPCI’ सर्व्हरला जोडलेले असल्याची खात्री करा.
हे देखील वाचा: पोस्ट ऑफिसमध्ये 25,000 पदांची मेगा भरती, परीक्षेविना 10वीच्या गुणांवर होणार निवड; असा करा अर्ज