Farmer ID Card: केंद्र आणि राज्य सरकारकडून शेतकऱ्यांचे उत्पन्न वाढवण्यासाठी आणि त्यांना आर्थिक स्थैर्य देण्यासाठी सातत्याने नवनवीन योजना राबवल्या जातात. मात्र, आता या योजनांच्या अंमलबजावणीमध्ये पारदर्शकता आणण्यासाठी सरकारने एक मोठा निर्णय घेतला आहे. यापुढे प्रत्येक शेतकऱ्याकडे ‘Farmer ID’ (शेतकरी ओळख क्रमांक) असणे बंधनकारक होणार आहे. जर तुमच्याकडे हा आयडी नसेल, तर तुम्हाला अनेक महत्त्वाच्या योजनांपासून वंचित राहावे लागू शकते.
Farmer ID म्हणजे काय?
फार्मर आयडी हा आधार कार्डप्रमाणेच शेतकऱ्यांसाठी असलेला एक विशिष्ट ओळख क्रमांक आहे. हा क्रमांक शेतकऱ्याचा आधार क्रमांक, ७/१२ उतारा, बँक खाते आणि मोबाईल क्रमांकाशी जोडलेला असतो. एकाच डिजिटल प्लॅटफॉर्मवर शेतकऱ्याची जमीन, पिकांची माहिती आणि आतापर्यंत घेतलेल्या शासकीय योजनांच्या लाभाची नोंद याद्वारे ठेवली जाते. यामुळे पात्र शेतकऱ्यांपर्यंत थेट लाभ पोहोचवणे सरकारला सोपे होणार आहे.
Farmer ID नसल्यास कोणत्या 6 योजनांचा लाभ मिळणार नाही?
शेतकरी ओळख क्रमांक नसल्यास भविष्यात खालील महत्त्वपूर्ण सरकारी सेवा आणि योजनांमध्ये अडचणी येऊ शकतात:
1. पीएम किसान सन्मान निधी योजना (PM Kisan):
केंद्र सरकारच्या या योजनेअंतर्गत शेतकऱ्यांना वर्षाला 6 हजार रुपये दिले जातात. आगामी काळात हा लाभ सुरू ठेवण्यासाठी फार्मर आयडीची आवश्यकता भासणार आहे.
2. प्रधानमंत्री पीक विमा योजना:
नैसर्गिक आपत्तीमुळे पिकांचे नुकसान झाल्यास पीक विमा मिळवण्यासाठी फार्मर आयडीची गरज लागेल. आयडी नसल्यास विमा अर्ज प्रक्रियेत अडथळे येऊ शकतात किंवा अर्ज नाकारला जाऊ शकतो.
3. महाडीबीटी पोर्टलवरील अनुदाने:
शेतकऱ्यांना ट्रॅक्टर, ठिबक सिंचन, तुषार सिंचन, शेततळे, बी-बियाणे आणि खते यावर जे अनुदान मिळते, त्यासाठी महाडीबीटी पोर्टलवर अर्ज करावा लागतो. या अर्जासाठी फार्मर आयडी लिंक करणे अनिवार्य केले जाणार आहे.
4. शेती कर्ज आणि व्याज सवलत:
पीक कर्ज घेताना किंवा शासनाच्या कर्जमाफी आणि व्याज सवलत योजनांचा लाभ घेताना बँकांकडून शेतकरी ओळख क्रमांकाची मागणी केली जाऊ शकते. यामुळे बँकांना शेतकऱ्याच्या जमिनीची आणि पात्रतेची पडताळणी करणे सुलभ होईल.
5. नैसर्गिक आपत्ती नुकसान भरपाई:
अतिवृष्टी, गारपीट किंवा दुष्काळ यांसारख्या परिस्थितीत सरकारकडून मिळणारी आर्थिक मदत मिळवण्यासाठी फार्मर आयडी महत्त्वाचा पुरावा ठरणार आहे. नुकसानग्रस्त शेतकऱ्यांची यादी याच आधार क्रमांकावरून तयार केली जाईल.
6. शासकीय हमीभाव खरेदी केंद्र:
आपला शेतीमाल शासकीय खरेदी केंद्रावर (MSP) विकण्यासाठी नोंदणी करताना फार्मर आयडी बंधनकारक होण्याची दाट शक्यता आहे.
Farmer ID चे मुख्य फायदे
• पारदर्शकता: सरकारी योजनांमधील गैरप्रकार आणि बनावट लाभार्थी रोखण्यास मदत होईल.
• सुलभ नोंदणी: एकाच आयडीमुळे शेतकऱ्यांना प्रत्येक योजनेसाठी पुन्हा पुन्हा कागदपत्रे देण्याची गरज पडणार नाही.
• थेट लाभ हस्तांतरण (DBT): योजनांचे पैसे थेट शेतकऱ्यांच्या बँक खात्यात विनाअडथळ जमा होतील.
Farmer ID कसा काढायचा?
शेतकरी ओळख क्रमांक काढण्याची प्रक्रिया अत्यंत सोपी आहे. तुम्ही तुमच्या जवळच्या ‘आपले सरकार सेवा केंद्र’ किंवा ‘सीएससी सेंटर’ (CSC Center) वर जाऊन नोंदणी करू शकता. यासाठी खालील कागदपत्रे आवश्यक आहेत:
1. आधार कार्ड
2. ७/१२ आणि ८-अ उतारा
3. बँक पासबुक प्रत
4. आधारशी लिंक असलेला मोबाईल क्रमांक
बदलत्या डिजिटल युगात शेतकऱ्यांनी देखील आपले रेकॉर्ड डिजिटल करणे आवश्यक आहे. सरकारी लाभांपासून वंचित राहू नये यासाठी सर्व शेतकऱ्यांनी लवकरात लवकर आपला Farmer ID काढून घेणे हिताचे ठरेल.