Gharkul Yojana Online Form: स्वतःचे हक्काचे आणि सुंदर घर असावे, असे प्रत्येकाचे स्वप्न असते. हेच स्वप्न पूर्ण करण्यासाठी केंद्र सरकारतर्फे प्रधानमंत्री आवास योजना (ग्रामीण) म्हणजेच घरकुल योजना राबवली जाते. या योजनेअंतर्गत आर्थिकदृष्ट्या गरीब आणि गरजू कुटुंबांना नवीन घर बांधण्यासाठी मोठे आर्थिक अनुदान दिले जाते.
पूर्वी या योजनेचा लाभ घेण्यासाठी ग्रामपंचायतीमध्ये किंवा सरकारी कार्यालयात चकरा माराव्या लागायच्या. परंतु, आता सरकारने ही प्रक्रिया अत्यंत सोपी केली असून तुम्ही तुमच्या मोबाईलवरूनच ‘आवास प्लस’ (Awas Plus) ॲपद्वारे घरबसल्या ऑनलाईन सर्वे आणि अर्ज करू शकता. या अर्जासाठी खूप कमी दिवस शिल्लक आहेत, त्यामुळे त्वरीत आपला फॉर्म भरून घ्या. मोबाईलवरून हा फॉर्म कसा भरायचा, याची ए टू झेड (A to Z) माहिती आपण या लेखात पाहणार आहोत.
फॉर्म भरण्यासाठी आवश्यक असणारे मोबाईल ॲप्स
ऑनलाईन अर्ज सुरू करण्यापूर्वी तुम्हाला तुमच्या मोबाईलमध्ये गुगल प्ले स्टोअरवरून दोन महत्त्वाचे सरकारी ॲप्लिकेशन इन्स्टॉल करावे लागतील:
- Awas Plus (आवास प्लस 2024): या मुख्य ॲपद्वारे आपल्याला घरकुल योजनेचा ऑनलाईन सर्वे आणि फॉर्म भरायचा आहे.
- Aadhaar FaceRD (आधार फेस आरडी): हे ॲप फॅमिली मेंबर्सची चेहरा ओळखून (Face KYC) ई-केवायसी करण्यासाठी अत्यंत आवश्यक आहे.
ऑनलाईन अर्ज करण्याची पहिली पायरी: लॉगइन आणि फेस केवायसी
दोन्ही ॲप्स डाऊनलोड केल्यानंतर खालील स्टेप्स फॉलो करा:
1. भाषा निवड आणि परमिशन (Language & Permissions)
- सर्वप्रथम ‘Awas Plus’ ॲप ओपन करा.
- ॲपमध्ये भाषा निवडण्याचा पर्याय येईल, तिथे ‘English’ निवडा आणि ‘Done’ करा.
- यानंतर ॲप वापरण्यासाठी काही परवानग्या (Permissions) मागितल्या जातील, तिथे ‘While using the app’ आणि ‘Allow’ वर क्लिक करा.
2. सेल्फ सर्वे आणि आधार व्हेरिफिकेशन (Self Survey & Aadhaar Verification)
- स्क्रीनवर तुम्हाला दोन पर्याय दिसतील, त्यापैकी दुसऱ्या क्रमांकाच्या ‘Self Survey’ या पर्यायावर क्लिक करा.
- आता घरातील मुख्य व्यक्तीचा (ज्यांच्या नावाने अर्ज करायचा आहे) आधार कार्ड नंबर टाका आणि ‘Authenticate’ वर क्लिक करा.
3. लाईव्ह फेस केवायसी (Face KYC Process)
- नियम आणि अटी (Terms & Conditions) मान्य करून ‘Proceed’ वर क्लिक करा.
- आता मोबाईलचा कॅमेरा ओपन होईल. ज्या व्यक्तीचा आधार नंबर टाकला आहे, त्यांचा चेहरा स्क्रीनवरील गोल बॉक्समध्ये व्यवस्थित आणा आणि त्यांना डोळे मिचकावण्यास (Blink eyes) सांगा.
- डोळे मिचकावताच केवायसी यशस्वी होईल आणि स्क्रीनवर संबंधित व्यक्तीचे नाव आणि फोटो दिसेल. त्यानंतर ‘OK’ करा.
4. चार अंकी पिन तयार करा (Create 4-Digit PIN)
- केवायसी झाल्यानंतर तुम्हाला सुरक्षिततेसाठी 4 अंकी पिन (PIN) सेट करावा लागेल. तुमच्या लक्षात राहील असा कोणताही नंबर टाकून ‘Create PIN’ वर क्लिक करा.
पत्ता आणि गावाचा तपशील निवडणे (Select Location)
पिन तयार केल्यानंतर तुम्हाला तुमचे लोकेशन सिलेक्ट करावे लागेल:
- State (राज्य): Maharashtra सिलेक्ट करा.
- District (जिल्हा): तुमचा जिल्हा निवडा.
- Block/Taluka (तालुका): तुमचा तालुका निवडा.
- Gram Panchayat (ग्रामपंचायत): तुमची ग्रामपंचायत निवडा.
- Village (गाव): तुमचे गाव निवडून ‘Next’ बटनावर क्लिक करा.
यानंतर तुमच्यासमोर मुख्य डॅशबोर्ड ओपन होईल, जिथे तुम्हाला ‘Add/Edit Survey’ हा पहिला पर्याय दिसेल. यावर क्लिक करून तुम्हाला मुख्य माहिती भरायची आहे.
वैयक्तिक आणि कुटुंबाची माहिती भरणे (Add/Edit Survey)
’Add/Edit Survey’ वर क्लिक केल्यानंतर तुम्हाला खालील माहिती एकापाठोपाठ एक भरायची आहे:
1. अर्जदाराची वैयक्तिक माहिती (Individual Particulars)
- नाव आणि आधार: अर्जदाराचे आधार कार्डवर जसे नाव आहे, तसेच पूर्ण नाव आणि आधार नंबर टाका.
- जॉब कार्ड नंबर (Job Card): घरकुल योजनेसाठी तुमच्याकडे महात्मा गांधी राष्ट्रीय ग्रामीण रोजगार हमी योजनेचे (MGNREGA) जॉब कार्ड असणे आवश्यक आहे. जर तुमच्याकडे हे कार्ड नसेल, तर तुम्ही ते ग्रामपंचायत मधून काढून घेऊ शकता. त्याचा नंबर इथे टाका.
- इतर माहिती: लिंग (Male/Female), सामाजिक प्रवर्ग (SC/ST/OBC/General), वय, वैवाहिक स्थिती (Married/Unmarried) आणि मोबाईल नंबर भरा.
- शिक्षण आणि व्यवसाय: अर्जदाराचे शिक्षण (शिक्षण झाले असल्यास ते निवडा, नसल्यास ‘Illiterate’ निवडा) आणि व्यवसाय (शेतकरी असल्यास Agriculture, किंवा इतर पर्याय) निवडा. काहीच करत नसल्यास ‘None’ पर्याय निवडा.
2. कुटुंबातील सदस्य जोडणे (Add Family Members)
- सदस्यांची संख्या: तुमच्या रेशन कार्डवर जितके सदस्य आहेत, तितकी संख्या इथे टाका.
- सदस्यांची माहिती: ‘Add Family Member’ वर क्लिक करून प्रत्येक सदस्याचे नाव, आधार नंबर, वय, लिंग, तुमच्याशी असलेले नाते, वैवाहिक स्थिती आणि व्यवसाय ही माहिती भरा.
- कुटुंबाची फेस केवायसी: मुख्य अर्जदाराप्रमाणेच, रेशन कार्डवरील प्रत्येक सदस्याची Aadhaar FaceRD ॲपद्वारे फेस केवायसी (चेहरा ओळखून व्हेरिफिकेशन) करणे अनिवार्य आहे. प्रत्येकाचा फोटो घेऊन केवायसी पूर्ण करा.
3. उत्पन्न आणि इतर माहिती (Income & Disability Details)
- अपंगत्व (Disability): कुटुंबात कोणी अपंग व्यक्ती असल्यास ‘Yes’ करून टक्केवारी टाका, नसल्यास ‘No’ करा.
- गंभीर आजार: कुटुंबात कोणाला कॅन्सरसारखा गंभीर आजार आहे का? असल्यास पर्याय निवडा, नसल्यास ‘None’ करा.
- वार्षिक उत्पन्न (Annual Income): तुमच्या उत्पन्नाच्या दाखल्यावर जेवढे वार्षिक उत्पन्न आहे, ते इथे टाका आणि ‘Save & Next’ वर क्लिक करा.
बँक खात्याचा तपशील (Bank Account Details)
यानंतर तुम्हाला तुमचे बँक डिटेल्स द्यावे लागतील, जेणेकरून योजनेचे अनुदान थेट तुमच्या खात्यात जमा होईल:
- बँकेचा प्रकार: तुमची बँक कॉर्पोरेट, कमर्शियल की रिजनल (ग्रामीण) आहे ते निवडा.
- बँकेचे नाव: स्टेट बँक ऑफ इंडिया, बँक ऑफ महाराष्ट्र, बँक ऑफ इंडिया यांपैकी तुमची जी बँक असेल ती निवडा.
- IFSC Code व ब्रांच: तुमच्या बँकेचा आयएफएससी कोड आणि शाखा (Branch) निवडा.
- अकाउंट नंबर: तुमचा बँक खाते नंबर दोनदा अचूक टाका.
- नाव: पासबुकवर जसे नाव आहे, तसे नाव टाईप करून ‘Next’ करा.
घरासंबंधी महत्त्वाचे प्रश्न (Housing Questions)
येथे तुम्हाला काही सोपे प्रश्न विचारले जातील, ज्यांची उत्तरे तुम्हाला ‘हो’ (Yes) किंवा ‘नाही’ (No) मध्ये द्यायची आहेत:
- तुमचे सध्याचे घर स्वतःचे आहे की भाड्याचे?
- घराच्या भिंती आणि छत कसे आहे? (कच्चे की पक्के)
- सध्याच्या घरात एकूण किती खोल्या (Rooms) आहेत?
- घरात शौचालय (Toilet) आहे का? असल्यास ‘Yes’ करा.
- तुमच्याकडे दुचाकी, तीन चाकी किंवा चार चाकी गाडी आहे का?
- कुटुंबात कोणी सरकारी नोकरीला आहे का?
- कुटुंबातील सदस्यांचे मासिक उत्पन्न 15,000 पेक्षा जास्त आहे का?
- महत्त्वाचे दोन प्रश्न: घर बांधण्यासाठी स्वतःची जागा किंवा जमीन आहे का? (इथे ‘Yes’ करा) आणि तुम्ही पहिल्यांदाच या योजनेचा लाभ घेत आहात का? (इथे ‘Yes’ करा) आणि ‘Save & Next’ करा.
जुन्या घराचे आणि जागेचे फोटो अपलोड करणे
- जुन्या घराचे फोटो (Capture Old House): तुमच्या सध्याच्या पडक्या किंवा कच्च्या घराचे दोन फोटो काढा. एक फोटो जवळून आणि दुसरा लांबून काढायचा आहे (लाभाथ्याला उभे करून फोटो काढल्यास अधिक उत्तम). रिमार्क लिहून ‘Next’ करा.
- रिकाम्या जागेचा फोटो (Vacant Site Image): ज्या जागेवर तुम्हाला नवीन घर बांधायचे आहे, त्या रिकाम्या जागेचा स्पष्ट फोटो काढून अपलोड करा.
घराचा प्लॅन आणि फॉर्म सबमिशन (Final Submission)
1. घराचा प्लॅन निवडणे (Select Preference)
ॲपमध्ये तुम्हाला घरकुल योजनेच्या घरांचे भरपूर सुंदर डिझाईन्स आणि नकाशे (Plans) पाहायला मिळतील. त्यापैकी जो प्लॅन तुम्हाला आवडेल तो निवडा आणि ‘Proceed’ वर क्लिक करा.
2. पीडीएफ सेव्ह करा (Save PDF)
आता तुम्ही भरलेला संपूर्ण फॉर्म स्क्रीनवर दिसेल. सर्व माहिती एकदा व्यवस्थित तपासून घ्या. स्क्रीनच्या उजव्या कोपऱ्यात पीडीएफ (PDF) चे चिन्ह दिसेल, त्यावर क्लिक करून तुमच्या फॉर्मची पीडीएफ फाईल मोबाईलमध्ये सेव्ह करून घ्या. त्यानंतर खाली दिलेल्या डिक्लेरेशनवर टिक करून ‘Proceed’ करा.
3. डेटा अपलोड करणे (Upload Saved Survey Data)
- आता ॲपच्या मुख्य स्क्रीनवर (Dashboard) या आणि तिथल्या दुसऱ्या क्रमांकाच्या ‘Upload Saved Survey Data’ या पर्यायावर क्लिक करा.
- इथे तुम्हाला दोन पर्याय दिसतील: Verify Aadhaar आणि Verify Job Card. या दोन्हीवर क्लिक करून व्हेरिफाय करून घ्या.
- दोन्ही गोष्टी व्हेरिफाय झाल्यानंतर खाली दिलेल्या ‘Upload Record’ या बटनावर क्लिक करा.
तुमच्या स्क्रीनवर “Survey Completed Successfully” असा मेसेज येईल. याचा अर्थ तुमचा घरकुल योजनेचा ऑनलाईन सर्वे आणि फॉर्म यशस्वीरित्या जमा झाला आहे!
महत्त्वाची विनंती: हा फॉर्म भरण्याची मुदत मर्यादित असते. त्यामुळे तुमच्या गावातील, नात्यातील गरजू आणि गरीब मित्रांपर्यंत हा लेख नक्की शेअर करा, जेणेकरून त्यांनाही स्वतःचे हक्काचे घर मिळवता येईल. धन्यवाद!
घरकुल योजना (FAQs)
1. घरकुल योजनेचा ऑनलाईन फॉर्म भरण्यासाठी कोणती ॲप्स आवश्यक आहेत?
- उत्तर: मोबाईलवरून अर्ज करण्यासाठी तुमच्याकडे ‘Awas Plus (आवास प्लस 2024)’ आणि ‘Aadhaar FaceRD’ ही दोन अधिकृत ॲप्स असणे आवश्यक आहे. दोन्ही ॲप्स गुगल प्ले स्टोअरवर उपलब्ध आहेत.
2. घरकुल योजनेसाठी जॉब कार्ड (Job Card) असणे बंधनकारक आहे का?
- उत्तर: होय, प्रधानमंत्री आवास योजना (ग्रामीण) अंतर्गत घरकुल योजनेचा ऑनलाईन सर्वे पूर्ण करण्यासाठी महात्मा गांधी राष्ट्रीय ग्रामीण रोजगार हमी योजनेचे (MGNREGA) वैध जॉब कार्ड असणे अनिवार्य आहे. तुमच्याकडे ते नसल्यास तुम्ही ग्रामपंचायतीशी संपर्क साधून मिळवू शकता.
3. ‘Awas Plus’ ॲपमध्ये फॅमिली मेंबरची केवायसी (KYC) कशी करावी?
- उत्तर: कुटुंबातील प्रत्येक सदस्याची केवायसी करण्यासाठी ‘Aadhaar FaceRD’ ॲपच्या मदतीने मोबाईल कॅमेऱ्याद्वारे लाईव्ह फेस ऑथेंटिकेशन (चेहरा पडताळणी) करावे लागते. चेहरा स्क्रीनवर आल्यावर डोळे मिचकावून (Blink) ही प्रक्रिया पूर्ण होते.
4. घरकुल योजनेचा ऑनलाईन फॉर्म मोबाईलवरून भरण्याची शेवटची तारीख काय आहे?
- उत्तर: या सर्वेक्षणासाठी आणि ऑनलाईन अर्ज करण्यासाठी शासनाकडून अतिशय मर्यादित कालावधी देण्यात आला आहे. तांत्रिक अडचणी किंवा सर्व्हर डाऊन होण्यापूर्वी पात्र लाभार्थ्यांनी लवकरात लवकर आपला अर्ज अपलोड करावा.
5. फॉर्म यशस्वीरित्या जमा झाला आहे हे कसे ओळखावे?
- उत्तर: ‘Awas Plus’ ॲपमध्ये तुमची संपूर्ण माहिती भरून, आधार आणि जॉब कार्ड व्हेरिफाय केल्यानंतर जेव्हा तुम्ही ‘Upload Record’ वर क्लिक करता, तेव्हा स्क्रीनवर “Survey Completed Successfully” असा मेसेज येतो. याचा अर्थ तुमचा फॉर्म जमा झाला आहे.
हे देखील वाचा: गाय गोठ्यासाठी 3 लाखांपर्यंत अनुदान! अर्ज कुठे व कसा करायचा? कोणती कागदपत्रे लागतील?