Ration Card e-KYC Mandatory in Maharashtra: ‘महाराष्ट्र राज्य अन्न व नागरी पुरवठा’ विभागाद्वारे रेशन कार्ड धारकांसाठी नवीन मार्गदर्शक सूचना जारी करण्यात आल्या आहेत. त्यानुसार 2026 पर्यंत अनेक लाभार्थ्यांची नावे रेशन कार्डमधून कमी केली जाण्याची शक्यता आहे. जर तुम्हाला तुमचे आणि तुमच्या कुटुंबातील सदस्यांचे नाव रेशन कार्डवर कायम ठेवायचे असेल, तर तुम्हाला एक अत्यंत महत्त्वाचे काम पूर्ण करणे आवश्यक आहे. हे काम म्हणजे रेशन कार्डाची ई-केवायसी प्रक्रिया होय.
आजच्या डिजिटल युगात पारदर्शकता वाढवण्यासाठी सरकारकडून रेशन कार्डमधील सर्व सदस्यांचे आधार प्रमाणीकरण (e-KYC) अनिवार्य करण्यात आले आहे. ज्या सदस्यांची ई-केवायसी पूर्ण नसेल, त्यांना भविष्यात रेशन मिळण्यात अडचणी येऊ शकतात किंवा त्यांचे नाव रेशन कार्डमधून कायमचे हटवले जाऊ शकते.
रेशन कार्ड ई–केवायसी प्रक्रिया नक्की काय आहे
रेशन कार्ड ई-केवायसी म्हणजे तुमच्या रेशन कार्डावर असलेल्या प्रत्येक सदस्याची ओळख आधार कार्डच्या माध्यमातून पटवणे होय. यासाठी कुटुंबातील प्रत्येक सदस्याला स्वतः रेशन दुकानात जाऊन आपल्या अंगठ्याचा ठसा (Biometric) द्यावा लागतो. ही प्रक्रिया केवळ एकदाच करायची असते. जर तुम्ही यापूर्वी ही प्रक्रिया पूर्ण केली असेल, तर तुम्हाला ती पुन्हा करण्याची आवश्यकता नाही. मात्र, ज्यांनी अद्याप ई-केवायसी केलेली नाही, त्यांच्यासाठी ही शेवटची संधी असू शकते.
ई-केवायसी पूर्ण करण्याची सोपी पद्धत
रेशन कार्ड अपडेट करण्याची प्रक्रिया अत्यंत सोपी आहे. यासाठी खालील बाबींचे पालन करा:
• रेशन दुकानाला भेट द्या: तुमच्या गावातील किंवा जवळच्या कोणत्याही शासकीय स्वस्त धान्य दुकानात (Ration Shop) जा.
• आधार कार्ड सोबत ठेवा: कुटुंबातील ज्या सदस्यांची ई-केवायसी करायची आहे, त्यांचे आधार कार्ड सोबत असणे आवश्यक आहे.
• बायोमेट्रिक प्रमाणीकरण: संबंधित सदस्याने रेशन दुकानात जाऊन ई-पॉस (e-POS) मशीनवर आपल्या अंगठ्याचा ठसा उमटवणे गरजेचे आहे.
• कोठेही सुविधा उपलब्ध: जर तुम्ही कामानिमित्त बाहेरगावी किंवा दुसऱ्या जिल्ह्यात असाल, तर तुम्ही तिथे असलेल्या कोणत्याही रेशन दुकानात जाऊन ही प्रक्रिया पूर्ण करू शकता.
हे लक्षात ठेवा की, ही सुविधा कोणत्याही सीएससी (CSC) सेंटर किंवा ‘आपले सरकार’ सेवा केंद्रावर उपलब्ध नाही. ही प्रक्रिया केवळ रेशन दुकानातच पूर्ण करता येते.
ई-केवायसी न केल्यास होणारे नुकसान
जर तुम्ही 2026 पूर्वी आपल्या रेशन कार्डाची ई-केवायसी पूर्ण केली नाही, तर तुम्हाला खालील समस्यांना सामोरे जावे लागू शकते:
• नाव रद्द होणे: रेशन कार्डमधील ज्या सदस्यांची ई-केवायसी झालेली नाही, त्यांचे नाव अपात्र ठरवून यादीतून कमी केले जाईल.
• धान्य मिळणे बंद होणे: नाव कमी झाल्यामुळे त्या सदस्याच्या वाट्याचे धान्य मिळणे कायमचे बंद होईल.
• सरकारी योजनांपासून वंचित: रेशन कार्ड हे केवळ धान्य मिळवण्यासाठीच नाही, तर अनेक सरकारी योजनांसाठी महत्त्वाचा पुरावा मानले जाते. ई-केवायसी नसल्यास या योजनांचा लाभ घेता येणार नाही.
घरी बसल्या ई-केवायसी स्टेटस कसे तपासावे
तुमची ई-केवायसी पूर्ण झाली आहे की नाही, हे तुम्ही तुमच्या मोबाईलवरून अवघ्या दोन मिनिटांत तपासू शकता. यासाठी तुम्ही ‘मेरा राशन’ (Mera Ration) या अधिकृत ॲपचा वापर करू शकता. या ॲपमध्ये तुमचा आधार नंबर टाकून तुमच्या कुटुंबातील कोणत्या सदस्यांची ई-केवायसी प्रलंबित आहे, याची सविस्तर माहिती तुम्हाला मिळेल.
