जीडीएस भरती 2026: भारतीय टपाल विभाग (India Post) अंतर्गत सन 2026 साठी ग्रामीण डाक सेवक भरती 2026 (Gramin Dak Sevak Recruitment 2026) ची अधिकृत घोषणा झाली आहे. विशेष म्हणजे ही विना परीक्षा सरकारी नोकरी असल्याने महाराष्ट्रातील तरुणांसाठी ही एक सुवर्णसंधी आहे. या लेखात आपण जीडीएस भरती 2026 बद्दलची संपूर्ण माहिती, अर्ज प्रक्रिया आणि निवडीचे निकष सविस्तर पाहणार आहोत.
पोस्ट ऑफिस भरती 2026 महाराष्ट्र: महत्वाची माहिती
महाराष्ट्रात यावर्षी एकूण 3,553 जागा भरल्या जाणार आहेत. जर तुम्ही पोस्ट ऑफिस 10 वी पास नोकरी 2026 च्या शोधात असाल, तर ही माहिती तुमच्यासाठी अत्यंत महत्त्वाची आहे.
| विभाग | तपशील |
|---|---|
| संस्था | भारतीय टपाल विभाग (India Post) |
| पदाचे नाव | ग्रामीण डाक सेवक (GDS), BPM, ABPM |
| एकूण जागा (भारत) | 28,740 |
| महाराष्ट्रातील जागा | 3,553 |
| निवड पद्धत | 10 वी च्या गुणांवर (Merit List) |
| अधिकृत वेबसाईट | indiapostgdsonline.gov.in |
जीडीएस भरती पात्रता 2026 (Eligibility Criteria)
या भरतीसाठी अर्ज करण्यापूर्वी खालील पात्रता निकष पूर्ण करणे आवश्यक आहे:
- शिक्षण: उमेदवार मान्यताप्राप्त बोर्डातून 10 वी उत्तीर्ण असावा. गणितात आणि इंग्रजीत उत्तीर्ण असणे अनिवार्य आहे.
- स्थानिक भाषा: उमेदवाराला मराठी भाषेचे ज्ञान असणे आवश्यक आहे.
- वयोगट: उमेदवाराचे वय 18 ते 40 वर्षांच्या दरम्यान असावे. (SC/ST ला 5 वर्षे आणि OBC ला 3 वर्षे सवलत).
- इतर कौशल्य: सायकल चालवता येणे आणि संगणकाचे प्राथमिक ज्ञान असणे आवश्यक आहे.
ग्रामीण डाक सेवक पगार (Salary) आणि पदे
या भरतीमध्ये प्रामुख्याने दोन प्रकारची पदे असतात:
- BPM (Branch Postmaster): पगार साधारण 18,000 ते 29,380 पर्यंत.
- ABPM/डाक सेवक (Assistant Branch Postmaster): पगार साधारण 14,000 ते 24,470 पर्यंत.
इंडिया पोस्ट जीडीएस ऑनलाइन अर्ज कसा करावा?
इंडिया पोस्ट जीडीएस भरती 2026 साठी ऑनलाइन अर्ज करण्याची प्रक्रिया अत्यंत सोपी आहे, परंतु अर्ज करताना कोणतीही चूक होऊ नये म्हणून खालील सविस्तर स्टेप-बाय-स्टेप मार्गदर्शकाचे पालन करा.
ही प्रक्रिया मुख्यत्वे तीन टप्प्यांत विभागलेली आहे:
टप्पा 1: नोंदणी (Registration)
सर्वात आधी तुम्हाला अधिकृत पोर्टलवर स्वतःची नोंदणी करावी लागेल.
- अधिकृत वेबसाईटला भेट द्या: तुमच्या ब्राउझरमध्ये https://indiapost.gov.in/ ही लिंक उघडा.
- Registration वर क्लिक करा: होमपेजवर ‘Registration’ टॅबवर जा.
- माहिती भरा: येथे तुमचा वैध मोबाईल नंबर आणि ईमेल आयडी टाका. त्यानंतर तुमच्या मोबाईलवर एक OTP येईल, तो व्हेरिफाय करा.
- वैयक्तिक तपशील: तुमचे नाव (10 वी च्या मार्कशीटनुसार), वडिलांचे नाव, जन्मतारीख, लिंग, जात (Category) आणि तुम्ही 10 वी कोणत्या राज्यातून उत्तीर्ण झालात ती माहिती भरा.
- Submit: माहिती तपासून सबमिट करा. तुम्हाला एक ‘Registration Number’ मिळेल, तो जपून ठेवा.
टप्पा 2: ऑनलाइन अर्ज आणि कागदपत्रे अपलोड (Apply Online)
नोंदणी झाल्यानंतर पुढचा टप्पा अर्ज भरण्याचा आहे.
- Apply Online वर क्लिक करा: तुमच्या रजिस्ट्रेशन नंबर आणि सर्कल (उदा. महाराष्ट्र) निवडून लॉगिन करा.
- अर्ज भरा (Application Form): तुमचा पत्ता आणि 10 वी च्या शैक्षणिक गुणवत्तेचा तपशील (Marks/Grades) अचूक भरा.
- कागदपत्रे अपलोड करा: * फोटो: 100 केबी पेक्षा कमी साईजमध्ये (JPG फॉरमॅट).
- स्वाक्षरी (Signature): 20 केबी पेक्षा कमी साईजमध्ये.
- (टीप: सध्या कागदपत्रे अपलोड करताना फक्त फोटो आणि स्वाक्षरी लागते, इतर प्रमाणपत्रे डॉक्युमेंट व्हेरिफिकेशनच्या वेळी लागतात.)
टप्पा 3: विभागाची निवड (Choose Preferences)
हा सर्वात महत्त्वाचा टप्पा आहे, कारण यावरच तुमची निवड अवलंबून असते.
- Division निवडा: तुम्हाला ज्या जिल्ह्यात किंवा विभागात काम करायचे आहे तो विभाग निवडा (उदा. पुणे पोस्ट ऑफिस भरती, नागपूर विभाग जागा किंवा कोल्हापूर जीडीएस व्हॅकन्सी).
- पसंतीक्रम (Preference) द्या: निवडलेल्या विभागातील विविध पोस्ट ऑफिसची यादी दिसेल. तुम्हाला हव्या असलेल्या गावांना/ऑफिसना 1, 2, 3 याप्रमाणे पसंतीक्रम द्या. तुम्ही कितीही पसंतीक्रम देऊ शकता, त्यामुळे जास्तीत जास्त पसंती द्या जेणेकरून निवडीची संधी वाढेल.
टप्पा 4: फी भरणे (Fee Payment)
- पेमेंट करा: जर तुम्ही General, OBC किंवा EWS वर्गातील पुरुष उमेदवार असाल, तर तुम्हाला 100 रुपये फी भरावी लागेल.
- सवलत: SC, ST, सर्व महिला उमेदवार आणि अपंग व्यक्तींसाठी कोणतीही फी नाही.
- Print Application: पेमेंट यशस्वी झाल्यावर तुमच्या अर्जाची प्रिंट काढून घ्या किंवा PDF सेव्ह करा.
अर्ज करताना लक्षात ठेवण्याच्या काही महत्त्वाच्या बाबी:
- दुरुस्ती विंडो (Correction): जर अर्जात चूक झाली, तर 18 ते 19 फेब्रुवारी 2026 दरम्यान दुरुस्ती करता येईल, पण शक्यतो पहिल्यांदाच माहिती अचूक भरा.
- मोबाईल नंबर: जो मोबाईल नंबर तुम्ही दिला आहे, तो GDS निकाल 2026 लागेपर्यंत चालू ठेवा, कारण निवडीचा मेसेज त्याच नंबरवर येतो.
- स्थानिक भाषा: तुम्ही महाराष्ट्रातून अर्ज करत असाल, तर तुम्ही 10 वी पर्यंत ‘मराठी’ विषय शिकलेला असणे आवश्यक आहे.
विना परीक्षा सरकारी नोकरी मिळवण्यासाठी ही सर्वोत्तम संधी आहे. तुम्हाला 10 वी च्या गुणांवर आधारित जीडीएस मेरिट लिस्ट 2026 मध्ये नाव मिळवायचे असेल, तर लवकरात लवकर अर्ज सादर करा!
महाराष्ट्र पोस्ट ऑफिस भरती 2026: जिल्ह्यानुसार रिक्त जागांचा तपशील
महाराष्ट्रात एकूण 3,553 जागा भरल्या जाणार आहेत. खाली काही महत्त्वाच्या विभागांची आणि जिल्ह्यांची अंदाजित आकडेवारी दिली आहे. अधिकृत जाहिरातीनुसार यामध्ये बदल होऊ शकतो, त्यामुळे अर्ज करताना पोर्टलवर ‘Division-wise Vacancy’ नक्की तपासा.
जिल्हानुसार रिक्त पदे:
| जिल्ह्याचे/विभागाचे नाव | उपलब्ध पदे (BPM/ABPM) |
|---|---|
| पुणे विभाग (Pune) | 245 |
| नागपूर विभाग (Nagpur) | 210 |
| कोल्हापूर विभाग (Kolhapur) | 185 |
| नाशिक विभाग (Nashik) | 190 |
| छत्रपती संभाजीनगर (Aurangabad) | 175 |
| अहमदनगर विभाग (Ahmednagar) | 165 |
| सोलापूर विभाग (Solapur) | 155 |
| सांगली विभाग (Sangli) | 140 |
| अमरावती विभाग (Amravati) | 130 |
| सातारा विभाग (Satara) | 125 |
| जळगाव विभाग (Jalgaon) | 115 |
| मुंबई आणि उपनगर (Mumbai) | 105 |
| इतर जिल्हे (कोंकण, विदर्भ, मराठवाडा) | 1,013 |
| एकूण पदे (Maharashtra Circle) | 3,554 |
विभागांची निवड करताना या गोष्टी लक्षात ठेवा
1. पुणे पोस्ट ऑफिस भरती: पुणे विभागात शहरी आणि ग्रामीण दोन्ही भाग येतात. येथे स्पर्धा जास्त असल्याने 10 वी चे टक्केवारी निकष (Cut-off) थोडे उच्च राहू शकतात.
2. नागपूर विभाग जागा: विदर्भातील उमेदवारांसाठी नागपूर हा मुख्य केंद्र आहे. येथे विविध उपविभागांत (Sub-divisions) चांगल्या जागा उपलब्ध आहेत.
3. कोल्हापूर जीडीएस व्हॅकन्सी: पश्चिम महाराष्ट्रात कोल्हापूर विभागात स्थानिक भाषेवर (मराठी) प्रभुत्व असणे अनिवार्य आहे. येथे डोंगराळ भागातील पोस्ट ऑफिसमध्ये अधिक संधी असू शकतात.
जीडीएस भरती 2026 साठी पसंतीक्रम (Preference) कसा द्यावा?
उमेदवार एकाच अर्जात एकापेक्षा जास्त विभागांसाठी पसंतीक्रम देऊ शकतात.
- टीप 1: तुमच्या जिल्ह्यातील जागा आधी निवडा कारण तेथे राहणे आणि काम करणे सोयीचे होईल.
- टीप 2: ज्या विभागात मागील वर्षी कट-ऑफ कमी होता, त्या विभागाला प्राधान्य दिल्यास निवडीची शक्यता वाढते.
- टीप 3: GDS निकाल 2026 लागल्यानंतर तुम्हाला मिळालेल्या पसंतीक्रमानुसारच नियुक्ती दिली जाते.
निवड प्रक्रिया: GDS मेरिट लिस्ट 2026
अनेकजण विचारतात की, “जीडीएस भरती 2026 साठी किती टक्के लागतात?”
ही भरती कोणत्याही लेखी परीक्षेशिवाय होते. तुमच्या 10 वी च्या गुणांच्या आधारे GDS मेरिट लिस्ट 2026 तयार केली जाते. ज्यांचे 10 वी चे टक्के जास्त आहेत, त्यांना निवडीची जास्त संधी असते. अर्ज प्रक्रिया संपल्यानंतर साधारण 15 दिवसांत पहिली यादी प्रसिद्ध होते.
GDS निकाल 2026 आणि कट ऑफ लिस्ट
कट ऑफ म्हणजे निवडीसाठी लागणारे किमान गुण. हा कट ऑफ प्रत्येक जिल्ह्यानुसार (Division) आणि प्रवर्गानुसार (Category) वेगळा असतो.
प्रवर्गानुसार अंदाजित कट-ऑफ (Maharashtra Circle):
| प्रवर्ग (Category) | अपेक्षित कट-ऑफ टक्केवारी |
|---|---|
| Open / General | 94% ते 98% |
| OBC | 92% ते 96% |
| SC | 90% ते 94% |
| ST | 85% ते 90% |
| EWS | 91% ते 95% |
| PWD (अपंग) | 75% ते 85% |
टीप: ग्रामीण भागातील किंवा दुर्गम भागातील पोस्ट ऑफिससाठी कट-ऑफ शहरी भागाच्या (उदा. पुणे, मुंबई) तुलनेत 2-3 टक्क्यांनी कमी असू शकतो.
जिल्हानुसार कट-ऑफ कल (Trends)
- पुणे पोस्ट ऑफिस भरती: पुण्यात शैक्षणिक स्पर्धा जास्त असल्याने येथील कट-ऑफ अनेकदा 96% च्या वर जातो.
- नागपूर विभाग जागा: नागपूर विभागातही चुरस मोठी असते, येथे 93% ते 97% दरम्यान निकाल लागण्याची शक्यता आहे.
- कोल्हापूर जीडीएस व्हॅकन्सी: कोल्हापूर आणि सांगली विभागातही 10 वी ला पैकीच्या पैकी गुण मिळवणाऱ्या मुलांची संख्या जास्त असल्याने कट-ऑफ उच्च राहतो.
निकाल जाहीर झाल्यानंतरची प्रक्रिया (Steps after Result)
1. SMS आणि ईमेल: तुमची निवड झाल्यास तुम्हाला तुमच्या नोंदणीकृत मोबाईलवर अभिनंदन करणारा मेसेज येतो.
2. पहिली मेरिट लिस्ट: पोर्टलवर पहिली यादी प्रसिद्ध होते. त्यानंतर रिक्त राहिलेल्या जागांसाठी दुसरी, तिसरी आणि चौथी यादी देखील प्रसिद्ध केली जाते.
3. कागदपत्र पडताळणी (DV): ज्यांचे नाव लिस्टमध्ये येते, त्यांना 15 दिवसांच्या आत दिलेल्या विभागात जाऊन मूळ कागदपत्रांची पडताळणी करून घ्यावी लागते.
4. कागदपत्रे काय लागतात?
• १० वी चे मार्कशीट आणि बोर्ड प्रमाणपत्र.
• जातीचा दाखला (Caste Certificate).
• रहिवासी दाखला (Domicile).
• वैद्यकीय प्रमाणपत्र (Medical Certificate).
GDS भरती 2026: (FAQs)
प्र. 1. जीडीएस भरती 2026 साठी वयोमर्यादा काय आहे?
उत्तर: ग्रामीण डाक सेवक भरतीसाठी उमेदवाराचे वय 18 ते 40 वर्षे दरम्यान असावे. यामध्ये SC/ST उमेदवारांना 5 वर्षे, तर OBC उमेदवारांना 3 वर्षांची सवलत देण्यात आली आहे.
प्र. 2. पोस्ट ऑफिस भरती 2026 साठी 10 वी ला किती टक्के हवेत?
उत्तर: ही भरती पूर्णपणे गुणवत्तेवर (Merit) आधारित आहे. तरीही, सुरक्षित निवडीसाठी (Safe Score) साधारणपणे 90% पेक्षा जास्त गुण असणे आवश्यक आहे. मात्र, ग्रामीण भागात कमी टक्क्यांवरही निवड होऊ शकते.
प्र. 3. जीडीएस भरतीसाठी लेखी परीक्षा असते का?
उत्तर: नाही. जीडीएस भरती 2026 साठी कोणतीही लेखी परीक्षा किंवा मुलाखत घेतली जात नाही. उमेदवारांची निवड ही केवळ त्यांच्या 10 वी च्या गुणांच्या आधारावर तयार केलेल्या जीडीएस मेरिट लिस्ट 2026 नुसार केली जाते.
प्र. 4. ग्रामीण डाक सेवक पदाचा पगार किती असतो?
उत्तर: BPM (Branch Postmaster) पदासाठी सुरुवातीचा पगार 12,000 ते 29,380 रुपये असतो, तर ABPM/डाक सेवक पदासाठी 10,000 ते 24,470 रुपये असतो. याव्यतिरिक्त इतर भत्तेही लागू होतात.
प्र. 5. कॉम्प्युटर सर्टिफिकेट (MS-CIT) आवश्यक आहे का?
उत्तर: अर्जाच्या वेळी सर्टिफिकेटची सक्ती नाही, परंतु उमेदवाराला संगणकाचे ज्ञान असणे अनिवार्य आहे. नियुक्तीच्या वेळी तुम्हाला संगणकाचे ज्ञान असल्याचे स्वयं-घोषणापत्र (Self-declaration) द्यावे लागेल.
प्र. 6. मी एकापेक्षा जास्त जिल्ह्यांसाठी (Divisions) अर्ज करू शकतो का?
उत्तर: तुम्ही एका सर्कलमध्ये (उदा. महाराष्ट्र) अनेक जिल्ह्यांसाठी ‘Preference’ (पसंतीक्रम) देऊ शकता. मात्र, तुम्हाला एकाच अर्जात हे सर्व पसंतीक्रम नमूद करावे लागतील.
प्र. 7. GDS निकाल 2026 कधी जाहीर होणार?
उत्तर: अर्ज भरण्याची प्रक्रिया संपल्यानंतर साधारणपणे 15 ते 20 दिवसांच्या आत पहिली GDS मेरिट लिस्ट 2026 अधिकृत वेबसाईटवर प्रसिद्ध केली जाते.
प्र. 8. जीडीएस भरती 2026 ची दुरुस्ती विंडो (Correction Window) कधी सुरू होणार?
उत्तर: जर तुमच्याकडून अर्जात काही चूक झाली असेल, तर ती सुधारण्यासाठी 18 ते 19 फेब्रुवारी 2026 हा काळ निश्चित करण्यात आला आहे. या दोन दिवसांच्या कालावधीत तुम्ही अधिकृत पोर्टलवर लॉगिन करून तुमच्या अर्जात आवश्यक ते बदल किंवा दुरुस्ती करू शकता.
हे देखील वाचा: लाडकी बहीण योजना: 31 मार्च 2026 पर्यंत अर्जात झालेली KYC चूक अशी करा दुरुस्त; नवीन GR जाहीर!